1
دانشجو دکتری مطالعات زنان گرایش حقوق دکتری, دانشگاه ادیان و مذاهب.
2
هیئت علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه ادیان و مذاهب
چکیده
در سده اخیر به واسطه رویکرد نوگرایی دینی در عرصه جهانی و گسترش آن در جوامع اسلامی، تحولاتی در بسیاری از ساختارهای اجتماعی و فرهنگی به وقوع پیوست. یکی از پرچالش ترین مسائل در مواجهه سنت با مدرنیته مباحثی همچون حجاب، آموزش، آزادی، و فعالیتهای اجتماعی زن است. رسائل حجابیه، بهعنوان متونی فقهی-کلامی بازتابدهنده مواجهه اندیشمندان دینی با این چالشهای نوپدید است. این پژوهش، در پی آن است رسائل نگاشتهشده در فاصله زمانی ۱۲۹۰ تا ۱۳۴۷ش که برای دفاع از حکم شرعی حجاب و تبیین عقلانی آن نگاشته شده است را واکاوی نماید. این پژوهش با روش کیفی تحلیل محتوا، درصدد بازخوانی این مؤلفهها و تأثیر آنها بر فهم دین در عصر مدرن است و تلاش دارد تا مبانی کلامی شریعت در مواجهه با تجدد را از میان این متون تحلیل کند. یافتهها نشان میدهد که نگرش نویسندگان رسائل را می توان در پنج محور اصلی صورتبندی کرد: عدم تنافی بین شریعت و تجدد؛ ایده کمال دین؛ معاد محوری شریعت؛ اعتدال شریعت؛ عدالت حکمتآمیز تشریع. واژگان کلیدی: رسائل حجابیه، شریعت و تجدد، دین و مدرنیته، مبانی کلامی