مطالعات جنسیت و خانواده

مطالعات جنسیت و خانواده

الهیات فمینیستی به مثابه جامعه شناسی الهیات از دیدگاه رزماری رادفورد روتر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
عضو هیئت علمی پژوهشکده زن و خانواده
چکیده
الهیات به مثابه جامعه­شناسی را در دو معنا می­توان استعمال کرد؛ معنای نخست به معنای توازی الهیات و جامعه­شناسی در هسته معنایی رهایی­بخشی است؛ بدین معنا که الهیات فمینیستی به عنوان الهیات رهایی از ظلم، طبقه، مردسالاری و تبعیض، نوعی جامعه­شناسی انتقادی با رسالت رهایی­بخشی محسوب می‌گردد که از دریچه الهیات به دنبال رهایی جامعه و بخش طردشده آن یعنی زنان می­باشد. 
معنای دوم، اشاره به رویکرد انتقادی الهیات فمینسیتی نسبت به الهیات کلاسیک از مسیر نقدِ ساز و کار برآمدن آن است. الهیات فمینیستی در این نقادی به زمینه­مندی الهیات سنتی اشاره می­نماید و به بررسی تأثیر بافتار معرفتی و ساختار تاریخی در شکل­گیری امری تکینه می­پردازد تا نشان ­دهد چگونه با فاصله گرفتن از زمینه­ها و بافت­ها، امر تاریخی، فراموش شده اما امر انتزاعی همچنان باقی می­ماند. الهیات فمینیستی به دنبال آنست تا نشان دهد این روند در خصوص بسیاری از باورها و آموزه­های دینی رخ داده است و آن را بر حوزه جنسیت تطبیق می­دهد. فهم یک الهیات و نقد آن بر اساس زمینه­های آن نوعی چرخش از الهیات به جامعه­شناسی خواهد بود.
روتر الهیات خود را به معنای دوم و نوعی جامعه­شناسی معرفی می­کند و به دنیال آن است تا با استخراج مکانیسم ساخت قدرت، ساز و کارهای طرد زنان در الهیات را به دست آورد. او در تفاوت با مری دیلی الهی­دان رادیکال پسامسیحی، متن و تاریخ روایت شده مسیحی را معتبر اما دستخوش تاریخ و بافت می­داند. روتر با اشاره به سیر تاریخی و اجتماعیِ برآمدن این تراث و توضیح شکل­گیری فهم و باور بر اساس آنها، بیان می­کند هرچند این امور در ساخت الهیات سنتی موثر بوده است، اما اصالت نداشته و قابل اصلاح و بازسازی است. او برای این اصلاح به قرائنی از مسیحیتِ دست­نخورده اشاره می­کند و با دوگانه­ای به نام "مسیحیت اولیه" و "مسیحیت پیروان بعد عیسی"، سعی در پاکسازی اراده الهی و روح نبوی مسیح از این انحرافات دارد.
کلیدواژه‌ها

  1. کتاب مقدس
  2. برگر، پیتر، ساخت اجتماعی واقعیت، ترجمه فریبرز محمدی، انتشارات علمی و فرهنگی، 1399.
  3. دورکیم، امیل، ترجمه باقر پرهام، صور بنیانی حیات دینی، تهران، نشر مرکز، 1383.
  1. Rosemary Radford Ruether, Faith And Fratrcide The Theological Roots of Anti-Semitism, 1974, The Seabury Press, New York
  2. Rosemary Radford Ruether, America, Amerikkka, 2007, Equinox Publishing Ltd, an imprint of Acumen, New York
  3. Rosemary Radford Ruether, Goddesses and the Divine Feminine: A Western Religious History, 2005,University of California Press, California
  4. Rosemary Radford Ruether, Sexism and God-Talk Toward a Feminist Theology,1983, Beacon Press Boston
  5. Rosemary Radford Ruether, women and redemption A Theological History, 1989, Fortress Press, Minneapolis