Gender and Family Studies

Gender and Family Studies

The Effect of Spouse’s Utilitarianism on the Durability of Marriage in the Light of Quran and Hadith

Document Type : Original Article

Authors
ali kamel rezania 1
ahad faramarz gharamaleki 2
mohammad reza salari far 3
1 Mashhad Ferdowsi University
2 University of Tehran
3 Research institute of the field and university
Abstract
From the point of view of religious teachings, paying attention to insightful factors is the basis for the growth and excellence of interpersonal relationships between spouses and family members. Spouse’s Utilitarianism which is a kind of mental perception belonging to the category of credit perceptions, can be considered as one of the most influential factors affecting the power of imagination and mind of spouses in families with a religious attitude. This tenet, while inferring from religious propositions, passing through complex mental processes such as widening stages and substituting two different images of "spouse" and "profit and benefit" and finally creating one image, i.e. "spouse’s utilitarianism", can create and promote the right attitude dimension of spouses playing a significant role in their interpersonal interactions. Creating the attitude of spouse’s utilitarianism in the imagination of the partner is the direct outcome of this tenet. The foresaid outcome is based on belief which is different from mental perception. By exploring the Qur'anic and hadith propositions, the influence of the spouse’s utilitarianism attitude from a religious point of view on the three main themes of marriage strength, namely "God-centeredness", "attention to moral rules" and "realization of legal systems" has been investigated.
Keywords
tenet
spouse’s utilitarianism
cognitive mechanism
emotional mechanism
incentive mechanism
task mechanism
religious texts
  1. قرآن کریم.
  2. اسون، پل- لوران؛ واژگان فروید؛ ترجمة کرامت موللی؛ تهران: نشر نی، 1386.
  3. آذربایجانی، مسعود و همکاران؛ روان‌شناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی؛ قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1382.
  4. آمدی، عبدالواحد؛ غرر الحکم و درر الکلم؛ تحقیق سیدمهدی رجائی؛ قم: مؤسسة دار الکتاب الاسلامی. 1429ق.
  5. پاینده، ابوالقاسم؛ نهج الفصاحه؛ قم: انصاریان، 1383.
  6. حر عاملی، محمد بن حسن؛ وسائل الشیعه؛ قم: آل‌البیت‌:، 1414ق.
  7. حرانی، ابن‌شعبه؛ تحف العقول عن آل ‌الرسول9؛ بیروت: منشورات الفجر، 1429ق.
  8. دهخدا، علی‌اکبر؛ لغت‌نامه دهخدا؛ تهران: دانشگاه تهران، 1372.
  9. روشنی، شهره و سوسن باستانی و نهله غروی نایینی؛ «پیامدهای اختلال در احساس آرامش زنان در زندگی زناشویی»؛ نشریة پژوهش‌نامة اسلامی زنان و خانواده، س8، ش19، تیر 1399 ص47-72.
  10. سالاری‌فر، محمدرضا؛ خانواده در نگرش اسلام و روان‌شناسی؛ قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1387.
  11. سید رضی؛ نهج‌البلاغه؛ تصحیح صبحی صالح؛ تهران: نشر اسوه، 1415ق.
  12. شاذلی، سید بن قطب بن ابراهیم؛ فی ظلال القرآن؛ بیروت: دار الشروق، 1412ق.
  13. شجاعی، محمدصادق؛ «نظریة نیازهای معنوی از دیدگاه اسلام و تناظر آن با سلسله‌مراتب نیازهای مازلو»؛ مطالعات اسلام و روان‌شناسی، س1، ش1، 1386.
  14. صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم؛ مفاتیح الغیب؛ تصحیح و تحقیق نجفقلی حبیبی؛ تهران: بنیاد حکمت اسلامی صدرا، 1386.
  15. صدوق. محمد بن علی؛ عیون اخبار الرضا7؛ محقق و مصحح: مهدی لاجوردی؛ تهران: نشر جهان، 1378.
  16. صدوق، محمد بن علی؛ الامالی؛ قم: البعثه، 1417ق.
  17. صدوق، محمد بن علی؛ الخصال؛ تصحیح علی‌اکبر غفاری؛ قم: جامعة مدرسین، ۱۴۰۳ق.
  18. صدوق، محمد بن علی؛ من لایحضره الفقیه؛ تصحیح علی‌اکبر غفاری؛ چ2، قم: دفتر انتشارات اسلامی، ۱۴۱۳ق.
  19. طباطبایی، سیدمحمدحسین؛ المیزان فی تفسیر القرآن؛ ترجمة سیدمحمدباقر موسوی همدانی؛ قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعة مدرسین حوزة علمیة قم، 1374.
  20. طبرسی، حسن بن فضل؛ مکارم الاخلاق؛ قم: شریف رضی. 1377.
  21. فتحی، الهام و معصومه اسماعیلی و کیومرث فرحبخش و منیژه دانش‌پور؛ «حیطه‌های تعارض و استراتژی‌های حل آن در زوجین رضایتمند»؛ فصلنامة فرهنگ مشاوره و روان‌درمانی، س6، ش24، 1394، ص29-54.
  22. فرامرز قراملکی، احد؛ قدرت انگاره‌ها؛ تهران: مجنون، 1395.
  23. فیض کاشانی، محسن؛ الوافی؛ اصفهان: مکتبة امیرالمؤمنین، ۱۳۶۵.
  24. کلینی، محمد بن یعقوب؛ الکافی؛ تهران: دار الکتب الاسلامیه.
  25. مجلسی، محمدباقر بن محمدتقی؛ بحار الانوار؛ بیروت: دار احیاء التراث العربی، 1387ق.
  26. محمودزاده، اعظم و زهرا یوسفی و محسن گل‌پرور؛ «طراحی الگوی پایداری خانواده مبتنی بر آموزه‌های اسلامی»؛ پژوهشنامة اسلامی زنان و خانواده، س7، ش17، زمستان 1398، ص33-74.
  27. مصباح یزدی، محمدتقی؛ انسان‌شناسی در قرآن؛ قم: انتشارات مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1392.
  28. مطهری، مرتضی؛ نظام حقوق زن در اسلام؛ تهران: صدرا، 1369.
  29. مفید، محمد بن نعمان؛ الاختصاص؛ تحقیق علی‌اکبر غفاری؛ بیروت:‌ دار المفید، ۱۴۱۴ق.
  30. مکارم شیرازی، ناصر؛ تفسیر نمونه؛ تهران: انتشارات دار الکتب الاسلامیه، 1366.
  31. ملتفت، حسین و مصیب محبی و داوود شهپری و فاطمه هاشمی؛ «بررسی پویایی طلاق در ایران در دورة 1383-1393»؛ خانواده‌پژوهی، س16، ش64، اسفند 1399، ص547-568.
  32. موحدی، نرگس و مرضیه اخلاقی و زهره اسماعیلی و علیرضا پارسا؛ «جایگاه قوة خیال در صدور افعال و نتایج تربیتی آن (با تأکید بر مبانی نفس‌شناسی صدرالمتألهین)»؛ خردنامة صدرا، س24، ش96، تابستان 1398، ص31-40.
  33. نوری، میرزا حسین؛ مستدرک الوسائل؛ بیروت: مؤسسة آل‌البیت: لاحیاء التراث، 1408ق.
  34. واسطی، علی بن محمد؛ عیون الحکم و المواعظ؛ تحقیق قسم الدراسات الاسلامیه؛ قم: مؤسسة البعثه.
  35. ورّام. مسعود بن عیسی؛ تنبیه الخواطر و نزهة النواظر: مجموعة ورام؛ تهران: حامد، ۱۳۷۶.
  36. وهاب‌زاده مقدم، سیماسادات؛ دانش خانواده با رویکرد اسلامی و روان‌شناختی؛ تهران: ساکو، 1399.
  37. http://sokhanrani.iranseda.ir.