Gender and Family Studies

Gender and Family Studies

De-Resistance of Religious Thought in the Contemporary Era with a Look at Gender Domain

Document Type : Original Article

Abstract
With the emergence of the first wave of enlightenment concepts in Iran, the proponents of modernization realized that with the continuation of the traditional order in the gender domain, the expansion and penetration of modernity into deep cultural layers will not be possible. Consequently, deconstructing the field of gender was considered as one of the important strategies of this movement for the expansion and establishment of modernity in society. On the other hand, choosing this strategy encountered the resistance of religious thought. Although this resistance is interpreted as an unethical and unsuccessful attempt against the spirit of the times in the eyes of proponents of modernization, considering the historical possibilities of religious discourse, it has been successful both in terms of the approaches in practice and in terms of the results. Despite this success, part of the performance or strategy of religious thought against modernization had some consequences in the direction of de-resistance. By highlighting such encounters, this research aims to make religious thought more sensitive to the complex requirements of "conscious resistance" in modern era. This study, in line with the foresaid importance, applied the historical analysis approach to review the resistance of religious thought in the last century. The findings of the research show that the confusion of modernization with the West, the lack of theoretical reflections on the issues of threat and resistance, the neglect of the rethinking paradigm, the maximum separation of tradition from religion, and neglecting the issue of the "third model in the gender domain and the Islamic revolution" are among the most important factors that can be in line with the de-resistance of religious thought in gender domain.
Keywords

  1. احتشام‌السلطنه؛ خاطرات؛ تهران: انتشارات زوار، 1367.
  2. استیس، والتر؛ دین و نگرش نوین؛ تهران: انتشارات حکمت، 1397.
  3. اشمیت، کارل؛ الهیات سیاسی؛ ترجمة شجاع احمدوند و سمیه حمیدی؛ مشهد: انتشارات مرندیز، 1392.
  4. آدمیت، فریدون؛ اندیشة ترقی یا حکومت قانون؛ تهران: انتشارات خوارزمی، 1351.
  5. آرین‌پور، یحیی؛ از صبا تا نیما؛ ج1، تهران: انتشارات زوار، [بی‌تا].
  6. باومن، زیگمون؛ مدرنیته و مدرنیسم؛ ترجمة حسینعلی نوذری؛ چاپ‌شده در حسینعلی نوذری؛ مدرنیته و مدرنیسم سیاست، فرهنگ و نظریه‌های اجتماعی؛ تهران: انتشارات نقش جهان، 1379.
  7. پارسانیا، حمید؛ «سنت، ایدئولوژی»، علم: مجموعه‌مقالات؛ قم: مؤسسة بوستان کتاب، 1394.
  8. پارسانیا، حمید؛ انواع و ادوار روشنفکری با نگاهی به روشنفکری حوزوی؛ قم: کتاب فردا، 1391.
  9. تافلر، الوین؛ شوک آینده؛ ترجمة حشمت‌الله کامرانی؛ تهران: نشر سیمرغ، 1372.
  10. تبریزی، محمدحسین بن علی‌اکبر؛ «کشف المراد من المشروطه و الاستبداد»؛ چاپ‌شده در غلامحسین زرگری‌نژاد؛ رسائل مشروطیت؛ تهران: انتشارات کویر، 1374.
  11. توفیق‌، ابراهیم و سیدمهدی یوسفی و آرش حیدری؛ مسئلة علم و علم انسانی در دارالفنون عصر ناصری؛ تهران: مؤسسة مطالعات فرهنگی و اجتماعی، 1399.
  12. توکویل، الکسی دو؛ انقلاب فرانسه و رژیم پیش از آن؛ تهران: انتشارات مروارید، 1391.
  13. خالصی‌زاده، محمد؛ «حقیقت حجاب در اسلام»، منتشرشده در رسائل حجابیه؛ 1428ق.
  14. رضایی، عبدالعلی؛ تحلیل ماهیت تکنولوژی؛ قم: کتاب فردا، 1392.
  15. زرگری‌نژاد، غلامحسین؛ رسائل مشروطیت؛ تهران: انتشارات کویر، 1374.
  16. زیباکلام، سعید؛ عقل و استدلال و عقلانیت؛ تهران: نشر اسم. 1395.
  17. شادمان، سیدفخرالدین؛ تسخیر تمدن فرنگی؛ تهران: گام نو، 1389.
  18. شریعتی، علی؛ مجموعه‌آثار استاد شریعتی؛ ج21، تهران: انتشارت چاپخش، 1377.
  19. صدر، محمدباقر؛ «حرکت اجتهاد در آینده، روی به کدام سود دارد؟»؛ مجلة کیهان فرهنگی، ش388 و 389، فروردین و اردیبهشت 1398
  20. صدرالاشراف، محسن؛ خاطرات صدرالاشراف؛ انتشارات وحید، 1364.
  21. طالبوف، عبدالرحیم؛ کتاب احمد؛ تهران: انتشارات شبگیر، 2536.
  22. طباطبایی، جواد؛ «تأملی دربارة ایران»؛ فصلنامة ناقد، س1، ش2، 1383.
  23. طباطبایی، جواد؛ تأملی دربارة ایران؛ تهران: مینوی خرد، 1392.
  24. عابدالجابری، محمد؛ تکوین العقل العربی؛ مرکز الدراسات الوحدة العربیه، 1990م.
  25. عبدالکریمی، بیژن؛ غروب زیست‌جهان ایرانی؛ تهران: نقد فرهنگ، 1402.
  26. علم‌الهدی، جمیله‌سادات؛ نقش جریان روشنفکری در سکولاریسم تربیتی؛ تهران: مؤسسة فرهنگی دانش و اندیشة معاصر،‌ تهران، 1382.
  27. قانعی‌راد، محمدامین؛ زوال پدرسالاری: فروپاشی خانواده یا ظهور خانوادة مدنی؟؛ تهران: نقد فرهنگ، 1396.
  28. قوچانی، آقا نجفی؛ حیاتالاسلام فی احوال آیةالملک العلام؛ تهران: نشر علم، 1393.
  29. کاسیرر، ارنست؛ فلسفة روشنگری؛ ترجمة یدالله موقن؛ تهران: انتشارات نیلوفر، 1389.
  30. کاظمی، پرویز؛ «راه نجات، سعادت زن سعادت مملکت است»؛ مجلة فرهنگستان، س1، ش2، برلین، 1303.
  31. کانت، ایمانوئل؛ «در پاسخ به پرسش روشن‌نگری چیست؟»؛ چاپ‌شده در روشن‌نگری چیست؟ نظریه‌ها و تعریف‌ها، گردآورنده: اهارد بارد، ترجمة سیروس آرین‌پور؛ تهران: انتشارات آگاه، 1386.
  32. کانوری، مارتین؛ آموزش‌وپرورش در خدمت امپریالیسم فرهنگی؛ ترجمة محبوبه مهاجر؛ تهران: انتشارات امیرکبیر، 1367.
  33. کچویان، حسین؛ تجددشناسی و غرب‌شناسی: حقیقت‌های متضاد؛ تهران: امیرکبیر، 1389.
  34. کچویان، حسین؛ تطورات گفتمان‌های هویتی ایران؛ تهران: نشر نی، 1384.
  35. گشه، مارسل؛ دین و دموکراسی و حقوق بشر؛ ترجمة امیر نیک‌پی؛ تهران: نشر ثالث،‌ 1385.
  36. گیدنز، آنتونی؛ فراسوی چپ و راست؛ ترجمة محسن ثلاثی؛ تهران: انتشارات علمی، 1382.
  37. لوایح؛ به کوشش هما رضوانی؛ تهران: نشر تاریخ ایران، 1362.
  38. محلاتی، اسماعیل؛ الئالی المربوطه فی وجوب المشروطه؛ به کوشش حسین آبادیان؛ تهران: نشر نی، 1374.
  39. مرکز اسناد انقلاب اسلامی؛ «اهداف کودتای سوم اسفند از دیدگاه آیت‌الله شهید مدرس»؛ 13 دی 1400، در:

https://howzeh100.ir/?id=1y3ebzm7

  1. مطهری، مرتضى؛ مجموعهآثار استاد شهید مطهرى؛ قم: صدرا، 1372.
  2. ملکم خان؛ روزنامة قانون؛ به کوشش هما ناطق؛ تهران: امیرکبیر، 2535.
  3. مناشری، دیوید؛ نظام آموزشی و ساختن ایران مدرن؛ ترجمة محمدحسین بادامچی و عرفان مصلح؛ تهران: نشر حکمت سینا، 1400.
  4. ناظم‌الاسلام کرمانی، محمد بن علی؛ تاریخ بیداری ایرانیان؛ تهران: امیرکبیر، 1384.
  5. نائینى، میرزا محمدحسین غروى؛ تنبیه الأمة و تنزیه الملة؛ در یک جلد، چ1، قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى حوزة علمیة قم، 1424ق.
  6. نوری، فضل‌الله؛ «حرمت مشروطه»؛ چاپ‌شده در غلامحسین زرگری‌نژاد؛ رسائل مشروطیت؛ تهران: انتشارات کویر، 1374.
  7. هابرماس، یورگن؛ «مدرنیته پروژة ناتمام: مدرنیته در برابر پست‌مدرنیته»؛ چاپ‌شده در حسینعلی نوذری؛ مدرنیته و مدرنیسم سیاست، فرهنگ و نظریه‌های اجتماعی؛ تهران: انتشارات نقش جهان، 1379.