Gender and Family Studies

Gender and Family Studies

A Critical Study of Allameh Tabataba'i's Attitude about Women throughout History

Document Type : Original Article

Author
Associate Professor, Baqir al-Olum University
Abstract
In his leading work, al-Mizan fi Tafsir al-Quran, Sayyid Muhammad Husayn Tabataba'i's (1902-1981), has discussed in detail about various theoretical issues as well as historical events including the issue of "Woman throughout History". The time frame for examining the foresaid issue in al-Mizan, extends from the pre-historic period (before Adam’s Descent) to the contemporary era. However, the present study only examines the status of women by highlighting their individual, family, and social rights in different communities throughout history (merely after the Descent and before the contemporary period). It also provides a review as well as a criticism by discussing eras and issues concerned by Allameh. Indeed, immense involvement of a commentator in historical issues, during the time that the knowledge of history was neglected or marginalized in Islamic seminaries, is really praiseworthy; however, as a critical review of Allameh Tabataba'i's perspective the findings of this study may reveal some observations about his view on the issue of women in the course of history including: undocumented nature of almost all reports and judgments on women in the history of nations, ambiguous logic of classification of historical periods, not adhering to observe the time sequence in communities and events, loose or inaccurate propositions on the analysis of events, fallacy in evaluations leading to judgments on comparing the status of women in pre-Islamic period with the Islamic period, misaligned account of the language employed for expressing historical issues with that of other branches of knowledge, and getting influenced by a wholly negative and dark outlook on the status of women before the advent of Islam.
Keywords

1. قرآن کریم.
2. احمدیان دلاویز، حسن؛ «اندیشة تاریخی علامه محمدحسین طباطبایی» پایان‌نامة مقطع کارشناسی‌ارشد رشتة تاریخ، گرایش تاریخ اسلام، استاد راهنما: محسن الویری، دانشگاه باقرالعلوم7، اسفند 1389.
3. امین، سیدحسن؛ تاریخ حقوق ایران؛ چ3، تهران: دایرة‌المعارف ایران‌شناسی، 1391.
4. باباصفری، علی‌اصغر؛ فرهنگ داستان‌های عاشقانه در ادب فارسی؛ تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، 1392.
5. تفضلی، احمد؛ تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام؛ به کوشش: ژاله آموزگار؛ تهران: سخن، 1376.
6. جسیم، اسماعیل؛ زن و خانواده در مسیر تاریخ؛ تهران: نشر علمی، 1393.
7. جورج، فیلیپ برنت؛ امپراتوری جهانی ایران؛ ترجمة وحید عسگرانی؛ چ2،تهران: امیرکبیر، 1390.
8. حجازی، بنفشه؛ تاریخ خانم‌ها: بررسی جایگاه زن ایرانی در عصر قاجار؛ چ2، تهران: قصیده‌سرا، 1392.
9. حجازی، بنفشه؛ ضعیفه: بررسی جایگاه زن ایرانی در عصر صفوی؛ چ3، تهران: قصیده‌سرا، 1392.
10. خندان، علی‌اصغر؛ مغالطات؛ چ1، قم: بوستان کتاب، 1380.
11. دیلتای، ویلهلم؛ مقدمه بر علوم انسانی؛ ترجمة منوچهر صانعی دره‌بیدی؛ چ1، تهران: ققنوس، 1388.
12. رضوی، سیدابوالفضل؛ فلسفة انتقادی تاریخ؛ چ1، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشة اسلامی، 1391.
13. رودد، روث؛ النساء فی التراجم الاسلامیه؛ نقله الی العربیه عبدالله ابراهیم العسکر؛ بیروت: جداول، 2013م.
14. زرین‌کوب، عبدالحسین؛ روزگاران تاریخ ایران از آغاز تا سقوط سلطنت پهلوی؛ تهران: سخن، 1378.
15. زرین‌کوب، عبدالحسین و روزبه زرین‌کوب؛ تاریخ ایران باستان (4): تاریخ سیاسی ساسانیان؛ چ1، تهران: سمت، 1379.
16. شهید، فریده؛ نیاکان ما، ترجمة فاطمه صادقی؛ تهران: نگاه معاصر، 1392.
17. طباطبایی، سیدمحمدحسین؛ زن در قرآن؛ تصحیح و تحقیق محمد مرادی؛ قم: حوزة علمیة قم، مرکز مدیریت حوزه‌های علمیة خواهران، مرکز نشر هاجر، 1395.
18. طباطبایى، سیدمحمدحسین؛ المیزان فی تفسیر القرآن؛ 20ج، ط2، بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، 1390ق.
19. کریستین سن، آرتور؛ ایران در زمان ساسانیان؛ ترجمة رشید یاسمی؛ تهران: کوشش، راستی نو، 1387.
20. گیرشمن، رومن؛ ایران از آغاز تا اسلام؛ ترجمة محمد معین؛ چ7، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، 1368.
21. مولوی، جلال‌الدین محمد؛ مثنوی معنوی؛ تصحیح رینولد نیکلسون؛ چ1، تهران: انتشارات میلاد، 1375.
22. نظری، منوچهر؛ زنان در عرصة قانون‌گذاری ایران (1285ـ1395)؛ تهران: کویر، 1395.
واعظی، محمدجواد؛ وضعیت زن در عصر اسلامی (نیم قرن اول هجری)؛ چ1، قم: انتشارات مؤسسة آموزشی و پژوهشی امام خمینی، 1390.
23. الویری، محسن و حسن احمدیان دلاویز؛ «اعتبارسنجی تاریخ از منظر علامه طباطبایی در تفسیر المیزان»؛ فصلنامة علمی- تخصصی تاریخ در آینة پژوهش، سال هشتم، شمارة اول، شمارة پیاپی 29، بهار 1390، ص27ـ38.
24. عابد جعفری، حسن و دیگران؛ «تحلیل مضمون و شبکة مضامین؛ روشی ساده و کارآمد برای تبیین الگوهای موجود در داده‌های کیفی»؛ اندیشة مدیریت راهبردی، سال پنجم، شمارة دوم، شمارة پیاپی 10، پاییز و زمستان 1390، ص151ـ198.