Gender and Family Studies

Gender and Family Studies

Challenges of the Islamic Family in the Islamic Republic of Iran: Providing an Approach to strengthen it

Document Type : Original Article

Authors
Seyed Saeid Zahed Zahedani 1
Maryam Hashempoor 2
1 Associate Professor, Department of Sociology and Social Planning, Shiraz University
2 Assistant Professor at the Institute of Transformation in Human Sciences, Shiraz University
Abstract
Since about one hundred and fifty years ago, with the emergence of modernism in Iran, the Iranian-Islamic family has encountered challenges considering the issue of the family model in modern civilization. Culture in modern civilization is based on secularism and humanism, whereas the Iranian-Islamic culture is based on Divine Creativity and Divine Sovereignty. These foresaid belief systems and intellectual foundations have formed superstructures in both cultures, which have finally resulted in different lifestyles in general culture. Today, the family institution in the Islamic Republic of Iran is entangled between these two cultures and lifestyles. Meanwhile the agents of the Western cultural invasion are trying to impose the family model of modern civilization on Islamic Iranian family lifestyle. In this article, relying on the theory considering family in sociology with a three-dimensional approach, as well as applying the comparative study method, the model of the family in modern civilization as well as Islamic civilization are defined. Then, with a comparative method, we will indicate which of the items of the Islamic family is placed in front of the contrasting items of the Western family model in this cultural challenge. Furthermore, it is discussed that how apart from basic culture; specialized culture and general culture also face serious challenges in these two cultural models. Finally, we will discuss how we can try to strengthen the Islamic family and overcome the cultural invasion of the secular model.
Keywords
Secularism
Humanism
Divine Lordship
Guardianship in the Family
  1. آبادیان، ح. (1374) مبانی نظری حکومت مشروطه و مشروعه. چاپ اول. تهران: نشر نی.
  2. احمدزاده، م.ا؛ و نیازی، م. (1399). ساخت فرهنگی-اجتماعی نهاد ازدواج در دوره قاجار (تحلیلی از فرآیند و الگوی ازدواج)، پژوهش‌نامه تاریخ اجتماعی و اقتصادی، 9(1)، 3-22.
  3. آزاد ارمکی، ت. (1398). جامعه‌شناسی خانواده ایرانی، چاپ هشتم، تهران: انتشارات سمت.
  4. اسحاقی، سید حسین (1384)، تأملی بر پیکره و پیامدهای فمینیسم اسلامی، مجله رواق اندیشه، شماره 44، 75-50
  5. بستان، حسین (1390) جامعه‌شناسی خانواده، با نگاهی به منابع اسلامی. قم: پژوهشگاه حوزه دانشگاه.
  6. بیگدلو، ر. (1391). کشاکش دولت و نیروهای مذهبی در مورد قوانین و جایگاه زنان در دوره پهلوی دوم (مطالعه مورد مجله «زن روز» در دهه‌های 40 و 50 ش)، مجله پژوهش‌های تاریخی ایران و اسلام، 11: 17-34.
  7. پیروزمند، ع. (1380)، بررسی تحلیلی الگوی فعالیت زنان در جهان معاصر، مجموعه مقالات نشست راهبردی زن و خانواده.
  8. حاجی اسماعیلی، م.ر، راعی، م. دهقانی، ل. (1389). تحلیل مستندات قرآنی حیطه‌ی مدیریت بانوان با تأکید بر سه رویکرد اندیشه‌ی اجتماعی دینی، فصلنامه مطالعات راهبردی زنان، شماره 46.
  9. جعفریان، ر. (1387) امکان یا امتناع ترکیب مشروطه با مشروعه. در مجموعه نویسندگان (ویراستاران)، جریان­های فکری مشروطیت (صص 147-133). تهران: موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.
  10. زاهد، س. (1381) جنبش­های اجتماعی معاصر ایران. تهران: سروش.
  11. زاهد زاهدانی، سید سعید (1395) جامعه‌شناسی اسلامی یا مسلمان (رویکرد سه وجهی). مقاله نظریه‌پردازانه، ارائه‌شده به سومین کنگرۀ بین‌المللی علوم انسانی اسلامی.
  12. -------- (1396). جامعه‌شناسی خانواده با رویکرد سه وجهی، فصلنامه تحقیقات بنیادین علوم انسانی، 7: 97-113.
  13. -----------(1397) نقد کتاب جامعۀ مدنی و دموکراسی در خاورمیانه، پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، (ISC) سال هجدهم، شمارۀ دوازدهم، اسفند 1397، صص 180-157.
  14. زاهد، س. خواجه­نوری، ب. (1384). جنبش زنان در ایران، چاپ اول، شیراز: نشر ملک سلیمان.
  15. عباسی، س؛ و موسوی، م. (1393). نگاهی به موقعیت زنان ایران در دوره پهلوی از سال 1300 تا 1332 ش، پژوهش­نامه زنان، 5(1): 59-82.
  16. عیسی نژاد، س.م. (1387). جریان‌های فکری در نهضت مشروطیت و تداوم آن‌ها در تاریخ معاصر. در مجموعه نویسندگان (ویراستاران)، جریان‌های فکری مشروطیت (صص 347-327). تهران: موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی.
  17. کوئن، ب. (1395). مبانی جامعه‌شناسی. (ترجمه: غ. توسلی و ر. فاضل) تهران: سمت.
  18. مزینانی، م.ص. (1387). تمایزات فکری مشروطه خواهان مذهبی و غرب‌گرا. در مجموعه نویسندگان (ویراستاران)، جریان‌های فکری مشروطیت (صص 245-207). تهران: موسسه مطالعات و پژوهش­های سیاسی.
  19. میرباقری، س.م. (1390). دین، مدرنیته، اصلاحات، قم، واحد تدوین و نشر فرهنگستان علوم اسلامی.
  20. -------------(1392). ترجمه عقلانیت غربی؛ از عصر مشروطه تا دوران اصلاحات. خبرگزاری تسنیم. تاریخ دریافت: 3/1/96.
  21. نظری مقدم، ج. (1402). چگونگی بازنمایی هویت زن ایرانی در سفرنامه‌های خارجی عصر قاجار، مطالعات ملی، 24(2): 101-124.
  22. یوسفی فر، ش؛ و جنگجو، ش. (1398). مسئله‌ی زنان و زنانگی در روزنامه­ی اطلاعات در دوره­ی پهلوی اول (1304-1320 ش) پژوهش‌نامه زنان، 2(10)، 231-254.
  23. Giddens, Anthony, (1984) The Constitution of Society, Cambridge, Polity Press.
  24. Zahed, Saeid & B. Khajenoori (2010) “Contemporary Women’s Movement in Iran”, Journal of Iranian Social Studies, 4, No. 1 Spring, pp. 87-110.
  25. Zahed Z. S. Saeid (2009) “Realist Strategy and Theory Making”, Conference of the International Journal of Arts and Science, 1(20): 36-58.