مطالعات جنسیت و خانواده

مطالعات جنسیت و خانواده

سوژه‌ اخلاقی نسل z متقدم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مطالعات زنان، مجتمع آموزش عالی بنت الهدی، جامعه المصطفی العالمیه، قم، ایران
2 گروه مطالعات نظری، پژوهشکده زن و خانواده، قم، ایران.
3 استاد گروه مطالعات زنان دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.
چکیده
در این پژوهش سوژه اخلاقی نسل z با تأکید بر مفهوم خودآگاهی سوژه، خود‌نمایشی و باز‌اندیشی سوژه مطالعه می‌شود. بررسی سوژۀ اخلاقی این نسل که در دنیای دیجیتال زندگی می‌کنند، در فهم، تحلیل نهایی و طراحی الگوی اخلاقی آیندۀ آنان مؤثر خواهد بود. این پژوهش با هدف درک نسل z از گزاره‌های اخلاقی در گام نخست به شناخت‌‌های اخلاقی نسل z با رویکرد اکتشافی و استقرایی پرداخته تا در گام‌های بعدی بتوان به طراحی برنامۀ کارآمد برای آیندۀ آنان دست یافت. بدین منظور با رویکرد پدیدارشناسی و به روش تحلیل مضمون به مصاحبۀ عمیق نیمه‌ساخت‌یافته با 23 نفر از اعضای نسل z متقدم و به روش نمونه‌گیری هدفمند پرداخته شد. یافته‌های پژوهش سوژه‌های اخلاقی نسل z را در قالب چهار مقولۀ اصلی، این‌گونه تصویر می‌کند: «اخلاقیات بازاندیشانه»؛ «سرگشتگی هویتی»؛ «ادراک از نسل خود به مثابه سوژۀ انقلابی در اخلاق»؛ «ترجیح خانواده».
کلیدواژه‌ها

1. ایمان، محمدتقی و مرادی، گلمراد (1390). روش‌شناسی نظریة گافمن. فصلنامة جامعه‌شناسی زنان، 2 (2)، 59-78.
2. ایــنکلس، الکــس (1357). جامعه‌شناسی چیسـت. ترجمـة مشـفق همـدانی. تهـران: انتشـارات امیرکبیر، کتاب‌های سیمرغ.
3. پورعزت، فاطمه؛ حیدری، مهدی و قائم‌مقامی، آناهیتاسادات (1401)، هویت و سرگشتگی انسان معاصر در آثار ژان اشنوز، از منظر فلسفة هستی‌شناسی بنیادین مارتین هایدگر. نشریة علمی پژوهش‌های زبان و ترجمة فرانسه، 5 (2) (پیاپی 9)، 96-117.
4. پروازی مقدم، زهرا؛ فتحی واجارگاه، کوروش؛ پوشنه، کامبیز و خسروی بابادی، علی‌اکبر (1401). برنامة درسی متناسب با ویژگی و نیازهای نسل z: یک مطالعة سنتزپژوهی. پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، دورة دوم، 19 (47) (پیاپی 74)، 23-45.
5. حاتمی، جواد (1387). خویش - تن: سه فصل دربارة مفهوم شخصیت. تهران: انتشارات تبلور.
6. حیدری، آرمان؛ صداقت، حمید و حمیدپور، خیری (1401). هویت‌یابی واقعی - وانمودی دختران در سیالیت فضاى مجازى: مطالعۀ کیفى دانشجویان دختر دانشگاه یاسوج. فصلنامة علمى مطالعات فرهنگ ارتباطات، 23 (59)، 61-94.
7. خلیلی پالندی، فرشته، ﺷﯿﺮﺧﺪایی، میثم؛ ﺧﺪاداد ﺣﺴﯿنی، سیدﺣﻤﯿﺪ و کرددﻧﺎﺋﯿﺞ، اسدالله (1400)، مفهوم‌پردازی افت خرید نسل زد از دیدگاه نظریة ساخت‌گرایی. نشریة تحقیقات بازاریابی نوین، 11 (4) (پیاپی 43)، 21-34.
8. دکارت، رنه (1398). تأملات در فلسفة اولی. ترجمة احمد احمدی. تهران؛ انتشارات سمت.
9. ریتزر، جورج (۱۳۸8). نظریة جامعه‌شناسی در دوران معاصر. ترجمة محسن ثلاثی. تهران: انتشارات علمی.
10. سبحانی، جعفر (1378). رابطة دین و اخلاق (4) حاکمیت دین بر اخلاق یا تقدم. کلام اسلامی، 8 (32)، ص6-19.
11. صف‌آرا، مریم؛ طریقی احسن، زهره و اخوی، اصغر (1397). نهادینه‌سازی ارزش‌های اخلاقی در کودکان. فصلنامة مشکوة، 37 (2) (پیاپی 139)، 92-112.
12. عالمی، روح‌الله (1376). می‌اندیشم پس هستم: تأملی در فلسفة دکارت، مجلة دانشکدة ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، 41 (1 و 2)، 71-86.
13.  فولادی، محمد (پاییز و زمستان 1391). جستاری در نهادینه‌سازی ارزش‌های اخلاقی در رسانه. اسلام و پژوهش‌های تربیتی، 4 (2) (پیاپی 8)، 133-164.
14. کرمی، محمدتقی (1398). نشست علمی «از سوژة جنسی تا سیاست جنسی». سایت پژوهشکدة زن و خانواده؛ تاریخ انتشار: 8/8/1398، مشاهده در تاریخ: 22/11/1402، در:
https://wfrc.ac.ir/fa/cont/1245/
15. کوثری، مسعود (1387). نسل‌های ایکس، وای، زد و سیاست‌گذاری فرهنگی در ایران. نشریة راهبرد فرهنگ، 1 (3)، ص65-84.
16. کوئن، بروس (1376). مبانی جامعه‌شناسی. ترجمة غلام‌عباس توسلی و رضا فاضل. تهران، انتشارات سمت.
17. مالپاس، سایمون (1387). پست‌مدرن. ترجمة حسین صبوری. تبریز: انتشارات دانشگاه تبریز.
18. مصباح یزدی، محمدتقی (1384). نقد و بررسی مکاتب اخلاقی، قم: مؤسسة امام خمینی.
19. مطهری، مرتضی (1387). مجموعه آثار. ج3، قم: صدرا.
20. ملکی‌پور، احمد؛ حکیم‌زاده، رضوان و  معمرحور، جمال (1393). ارزیابی و بسترسازی مؤلفه‌های مؤثر بر نهادینه کردن ارزش‌های اخلاقی (مطالعة موردی: دبیران مدارس متوسطة منطقة دهلران). فصلنامة  اخلاق. دورة جدید، 4 (15) (پیاپی 37)، ص82-107.
21. هیلگارد، ارنست روپیکوت؛ اتکینسون، ریتـال و اتکینسون، ریچاردسی (1379). زمینـة روان‌شناسـی. ترجمة محمدنقی براهنی. تهران: انتشارات جوانة رشد.
22. یعقوبی چوبری، علی (1396). زبان استعاری و بینش جامعه‌شناختی اروینگ گافمن. مطالعات جامعه‌شناختی، (50)، ص149-170.