پژوهشکده زن و خانواده ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ مدیر مسئول: محمدرضا زیبایی نژاد مطالعات جنسیت و خانواده 2538-1938 11 2 2024 02 20 Muslim Woman's Conscious Resistance in Shariati's Thought: A Critical Reading مقاومت آگاهانه زن مسلمان در اندیشه شریعتی؛ بازخوانی انتقادی 11 45 196876 FA امیر مهاجر میلانی استادیار پژوهشکده زن و خانواده Journal Article 2023 12 21 From Shariati’s point of view, as a responsible intellectual, the question of "how to be" in a world where "moral values" are changing fundamentally, is considered as the "most crucial" issue for women. In his view, the crisis regarding gender domain is the main cause of the dichotomy of traditional women and modern women. He believes that due to the intense rhythm of the developments of the modern world, the era of "traditional woman" is over. Contrary to the traditional woman, Shariati points to the modern woman that the bourgeois system with applying the plan of sexuality, the authenticity of the gender and the originality of individualism prepares her through means of the modern world to accept the point that the female body should be applied in line with the aspirations of the capitalist system. Shariati considers overcoming the duality of the traditional woman and the modern woman for creating "the third model woman" as solution to resolve the foresaid crisis. According to Shariati, "the greatest weapon to fight against the imposition of Western values and the greatest means to create a conscious resistance in the new generation of Islamic societies against the invitation of the West" is to return to the "Home of Fatima". The purpose of this research is to critically review Shariati's idea on the subject of Muslim women's conscious resistance against the "attack of Western modernism”. In line with this goal, Shariati's thoughts in the field of women and family were evaluated with a discourse-interpretive approach. Based on the findings of this study, considering history as linear evolutionary approach, highlighting modernity as the standpoint for rethinking about tradition and the idea of returning to “the House of Fatima”, reconstructing history based on leftist ideology without considering the internal logic of tradition and the originality of political struggle with the West and neglecting modernity's cultural criticism can be mentioned as main problems of this outlook. شریعتی به‌مثابه روشنفکری مسئول، پرسش «چگونه بودن» در دنیایی که «ارزش‌های اخلاقی» در آن در حال تغییر اساسی است را «حادترین» مسئله زن آگاه میداند. در نگاه وی بحران حوزه جنسیت معلول دوگانه زن سنتی و زن مدرن است. در نگاه وی با توجه به ضرب‌آهنگ شدید تحولات دنیای جدید، دوران «زن سنتی» برای همیشه تمام شده است. در برابر زن سنتی، شریعتی زن مدرن را می‌بیند که نظام بورژوازی با طرح سکسوالیته، اصالت جنس و اصالت فرد، وی را از طریق ابزارهای دنیای مدرن مهیای پذیرفتن این نکته می‌کند که بایستی بدن زنانه در راستای مطامع نظام سرمایه‌داری مصرف شود. شریعتی راهکار گذار از این بحران را در فراروی از دوگانه زن سنتی و زن مدرن، در قالب ساخت الگوی «زن سوم» می‌داند. به باور شریعتی «بزرگ‌ترین سلاح برای مبارزه با تحمیل ارزش‌های غربی و بزرگ‌ترین وسیله برای ایجاد مقاومت آگاهانه در نسل جدید جامعه‌های اسلامی در برابر دعوت غرب» بازگشت به «خانه فاطمه» است. هدف از این پژوهش بازخوانی انتقادی ایده شریعتی در موضوع مقاومت آگاهانه زن مسلمان در برابر «هجوم مدرنیسم غربی» است. در راستای این هدف اندیشه‌های شریعتی در حوزه زن و خانواده با رویکرد تفسیری‌گفتمانی مورد ارزیابی قرار گرفت. بر پایه یافته‌های این پژوهش خطی‌تکاملی دیدن تاریخ، ایستادن در تجدد به‌مثابه نکته آغاز بازاندیشی سنت و بازگشت به خانه فاطمه، ساخت تاریخ برپایه ایدئولوژی چپ بدون در نظر گرفتن منطق درونی سنت و اصالت پیکار سیاسی با غرب و غفلت از نقد فرهنگی تجدد از اصول این اشکالات است.

https://www.jgfs.ir/article_196876_d7da0159ef03ddc54566822134b788fd.pdf

پژوهشکده زن و خانواده ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ مدیر مسئول: محمدرضا زیبایی نژاد مطالعات جنسیت و خانواده 2538-1938 11 2 2024 02 20 Family and Corona Eexperience; Life Policy and Disaster Adaptation Strategies خانواده و تجربه کرونا؛ سیاست زندگی و راهبردهای سازگاری در فاجعه 47 76 197025 FA طاهره خزائی استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران ، تهران، ایران. حمیده دباغی استادیار گروه مطالعات زنان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران محمد تقی کرمی قهی دانشیار گروه مطالعات زنان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی، تهران ، ایران 0000-0003-4102-9056 Journal Article 2024 12 20 Corona opened a sociological window to a new understanding of family institution at the time of disaster. In the dialectic between conceptual sociological literature and field findings obtained from in-depth semi-structured interviews with 23 married women aged 30-52 in the first quarantine in 2019, this study aims to answer these questions: How and in what process the deconstruction or reconstruction of family at the time of disaster is defined and interpreted in women's narration? What strategies and mechanisms are applied by families in the process of reconstruction and recovery? The purpose of this study is to understand the mechanisms through which Iranian families protect their values and make their survival possible in the experience of social disaster. The research is based on the main hypothesis that families entangled in the chaos and break from the normal flow of life in disastrous conditions, by focusing on the rethinking family-centered subject, and by reviving and redefining some external structures and internal sub-structures, can adapt to the conditions. The analysis of the research field in the paradigm of understanding interpretation and by applying theme analysis method indicates five main themes or dominant semantic patterns, i.e. the centrality of spouses' relationships, centralizing generational relationships, the importance of family rituals and traditions, reviving collective rituals (mourning) and heightened spirituality as well as the revival of religious ritual. In other words, at the time of crisis, the most important issue is the possibilities of adaptation and resistance, the answer of which is implemented in the family-oriented subjects. In fact, family is the only asset and safe haven that helps a person to overcome the crisis, and while in the pre-coronavirus era, the life policy was more oriented towards individualistic tendencies, at the time of crisis, it had tendency towards family centered strains, with the aim to preserve durability and survival of families. کرونا دریچه‌ای جامعه‌شناختی رو به فهمی تازه از خانواده در فاجعه گشود. در دیالکتیک میان ادبیات مفهومی جامعه‌شناختی و یافته‌های میدانی به‌دست‌آمده از مصاحبه عمیق نیم‌ساختاریافته با 23 زن متأهل 52-30 ساله در اولین قرنطینه در سال 1399، پژوهش به این پرسش پاسخ می‌دهد که ساخت‌شکنی/ بازساخت‌یابی خانواده در موقعیت فاجعه در چه فرایندی و چگونه در روایت زنان تفسیر و معنا می‌شود؟ و در این بازیابی چه راهکارها و مکانیسم‌هایی از سوی خانواده به‌کار گرفته می‌شود؟ هدف پژوهش فهم سازکارهایی است که خانواده ایرانی طی آن به محافظت از ارزش‌های خود پرداخته و بقاء خود در تجربه فاجعه اجتماعی را ممکن می‌سازد. پژوهش بر این فرضیه اصلی بناشده که خانواده در به‌هم‌ریختگی و گسست از جریان عادی زندگی در شرایط فاجعه، به محوریت سوژۀ بازاندیشِ خانواده محور، با احیاء و بازتعریف برخی سازه‌های بیرونی و زیرسازه‌های درونی با شرایط سازگار می‌گردد. تحلیل میدان پژوهش در پارادایم تفسیری تفهمی و به روش تحلیل مضمون نشان‌دهنده پنج مضمون اصلی یا الگو‌ی معنایی غالب یعنی محوریت یافتن روابط همسران، مرکزیت‌یابی روابط نسلی، اهمیت‌یابی آیین و مناسک خانوادگی، بازاحیا مناسک و آیین‌های جمعی (سوگ) و معنویت تشدید یافته و بازیابی مناسک دینی است؛ به عبارت دیگر، در شرایط بحران مهم‌ترین پرسش از امکانات سازگاری و مقاومت است که پاسخ آن به سوژگی خانواده محور باز می‌گردد. در واقع، خانواده تنها دارایی و پناهگاه امنی است که به فرد برای عبور از بحران کمک می‌کند و در حالی‌که در دوران پیشاکرونایی سیاست زندگی بیشتر سویه‌های فردگرایانه‌ داشته، در فاجعه سویه‌های خانواده‌گرایانه آن غلبه می‌یابد که هدف آن تداوم زیست و بقاء خانواده است.

https://www.jgfs.ir/article_197025_40f55a0e4db0c6c398fcb111636d51aa.pdf

پژوهشکده زن و خانواده ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ مدیر مسئول: محمدرضا زیبایی نژاد مطالعات جنسیت و خانواده 2538-1938 11 2 2024 02 20 Gender Theory and its Adverse Effects on Families in a Global Scale نظریه جندر و اثرات نامطلوب آن بر خانواده در مقیاس جهانی 77 107 197023 FA فریبا علاسوند لهبری استادیار پژوهشکده زن و خانواده 0000-0002-0608-6103 Journal Article 2023 12 21 Social historical studies considering family institution in the contemporary era reveal that one of the most important aspects of evolution in the family domain has been related to gender as a key word. Based on these studies and researches related to the conceptual history of the field of gender over six decades, two stages with two different semantic categories can be identified for this keyword. In the first stage, although the traditional family faced serious challenges, its spirit as a heterosexual relationship was not seriously criticized. The first part of the semantic package of gender included the negation of natural differences, the construction of gender and the meaninglessness of the role/gender relationship, which transformed the family institution during the sixties to the nineties by declining family power through a transformation in gender roles, a change in the family's power structure, and strengthening the perceptions considering its legal rights. In the second part, the minimal concept of biological sex was distorted, which challenged the natural family by emphasizing heterosexuality. This analysis indicates the point that gender is not a word but a theory that has principles and a meaning system in its center and has included all these adverse effects in the evolution of the family in a global scale. This article aims to show the evolution of gender from a word to a theory in the form of expressing its fundamental effects in the destruction of the family foundation. These effects include the evolution of sexuality as a new phenomenon, the consequences of multiple sexual relations on women, abortion, and evolution in the literature considering same-sex attraction, the creation and intensification of the intelligent confrontation against family-oriented as well as religious currents in the world. Applying the library method, this study aims to explain gender as a theory by referring to the level of its effects and by defining the effects of this theory on family institution in a global scale. مطالعات تاریخی اجتماعی خانواده در دوره معاصر گویای این نکته است که یکی از مهمترین وجوه تحول در خانواده در ارتباط با کلیدواژه جندر بوده است. بر پایه این مطالعات و مطالعات تاریخ مفهومی حوزه جنسیت در طی شش دهه، می‌توان دو مرحله با دو بسته معنایی متفاوت برای این کلیدواژه شناسایی کرد. در مرحله اول هرچند خانواده سنتی با چالشهای جدی روبرو شد، روح آن با به‌مثابه یک رابطه ناهمجنس‌گرایانه موردحمله جدی قرار نگرفت. بخش اول بسته معنایی جندر شامل نفی تفاوتهای طبیعی، برساختگی جنسیت و بیمعنایی رابطه نقش/جنس بود که نهاد خانواده را در طول دهه شصت تا نود میلادی با دگرگونی در نقشهای جنسیتی، تغییر در ساختار قدرت خانواده و تقویت تلقی حقوقی از آن تضعیف کرد. در بخش دوم، مفهوم حداقلی جنس بیولوژیک مخدوش گردید که خانواده طبیعی با تأکید بر ناهمجنسخواهی را به چالش کشید. این تحلیل گویایی این نکته است که جندر یک واژه نیست بلکه یک نظریه است که در دل خود اصول و نظام معنایی داشته و این‌همه اثرات نامطلوبی در تحولات خانواده در مقیاسی جهانی داشتهاند. این نوشتار درصدد است فراروی جندر از یک واژه تا نظریه را در قالب بیان آثار اساسی آن در تخریب بنیاد خانواده نشان دهد. این آثار عبارت‌اند از تحولات امر جنسی به‌مثابه پدیده و پدیدار جدید، پیامدهای روابط جنسی متکثر بر زنان، سقط‌جنین، تحول در ادبیات تمایل به همجنس، ایجاد و تشدید مقابله هوشمند جریانهای خانوادهگرا و مذهبی در جهان. هدف از این پژوهش تبیین نظریهبودگی جندر با اشاره به سطح تأثیرات آن و تبیین اثرات این نظریه بر خانواده در مقیاس جهانی و با روش کتابخانهای صورت گرفته است.

https://www.jgfs.ir/article_197023_5185090f5b52e08469c6d578546659e2.pdf

پژوهشکده زن و خانواده ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ مدیر مسئول: محمدرضا زیبایی نژاد مطالعات جنسیت و خانواده 2538-1938 11 2 2024 02 20 Challenges of the Islamic Family in the Islamic Republic of Iran: Providing an Approach to strengthen it چالش های خانواده اسلامی در جمهوری اسلامی ایران و ارائه رویکردی جهت مقاوم سازی 109 137 197021 FA سید سعید زاهد زاهدانی دانشیار جامعه‌شناسی و مدیر پژوهشکدۀ تحول در علوم انسانی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران مریم هاشم پور دکتری جامعه‌شناسی و مدیر پژوهشی پژوهشکدۀ تحول در علوم انسانی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران Journal Article 2023 12 21 Since about one hundred and fifty years ago, with the emergence of modernism in Iran, the Iranian-Islamic family has encountered challenges considering the issue of the family model in modern civilization. Culture in modern civilization is based on secularism and humanism, whereas the Iranian-Islamic culture is based on Divine Creativity and Divine Sovereignty. These foresaid belief systems and intellectual foundations have formed superstructures in both cultures, which have finally resulted in different lifestyles in general culture. Today, the family institution in the Islamic Republic of Iran is entangled between these two cultures and lifestyles. Meanwhile the agents of the Western cultural invasion are trying to impose the family model of modern civilization on Islamic Iranian family lifestyle. In this article, relying on the theory considering family in sociology with a three-dimensional approach, as well as applying the comparative study method, the model of the family in modern civilization as well as Islamic civilization are defined. Then, with a comparative method, we will indicate which of the items of the Islamic family is placed in front of the contrasting items of the Western family model in this cultural challenge. Furthermore, it is discussed that how apart from basic culture; specialized culture and general culture also face serious challenges in these two cultural models. Finally, we will discuss how we can try to strengthen the Islamic family and overcome the cultural invasion of the secular model. از حدود یک‌صد و پنجاه سال پیش تاکنون با ورود مدرنیزم به ایران خانواده ایرانی‌اسلامی در چالش با الگوی خانواده در تمدن مدرن قرار گرفته است. فرهنگ تمدن مدرن بر اساس سکولاریزم و انسان‌گرائی تنظیم‌شده و فرهنگ ایرانی-اسلامی پایه‌های خود را بر خالقیت و ربوبیت الهی قرار داده است. این پایه‌های اعتقادی و فکری در هر دو فرهنگ روبناهایی را رقم‌زده که درنهایت در فرهنگ عمومی به سبک زندگی‌های متفاوتی رسیده است. امروز خانواده در جمهوری اسلامی ایران بین این دو فرهنگ و سبک زندگی قرارگرفته و عوامل تهاجم فرهنگی غرب در تلاش‌اند تا الگوی خانوادۀ تمدن مدرن را بر سبک زندگی خانوادۀ ایرانی اسلامی تحمیل نمایند. در این مقاله با اتکا به نظریۀ خانواده در جامعه‌شناسی با رویکرد سه وجهی و با استفاده از روش مطالعۀ تطبیقی به ترسیم الگوی خانواده در تمدن مدرن و نیز تمدن اسلامی می‌پردازیم. سپس با روش مقایسه‌ای نشان خواهیم داد در این چالش فرهنگی کدام‌یک از اقلام خانواده اسلامی در مقابل چه اقلامی از الگوی خانواده غربی قرارگرفته است. غیر از فرهنگ بنیادی، فرهنگ تخصصی و فرهنگ عمومی نیز در این دو الگوی فرهنگی در مقابل هم دچار چالش‌های جدی می‌باشند. درنهایت به این موضوع می‌پردازیم که چگونه می‌توانیم برای مقوم سازی خانواده اسلامی و غلبه بر تهاجم فرهنگی الگوی سکولار، تلاش کنیم.

https://www.jgfs.ir/article_197021_4747807d7c64574c1fe9be229d7e14dc.pdf

پژوهشکده زن و خانواده ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ مدیر مسئول: محمدرضا زیبایی نژاد مطالعات جنسیت و خانواده 2538-1938 11 2 2024 02 20 The Essence of Somatic Interpretation of the Concept of Zowjiyyat in Housing Architecture چیستی ترجمان کالبدی مفهوم زوجیت در معماری مسکن 139 162 197022 FA محمدمنان رئیسی دانشیار و عضو هیئت‌علمی گروه معماری و شهرسازی دانشگاه قم، قم، ایران حامد حیاتی استادیار و عضو هیئت‌علمی گروه معماری و شهرسازی دانشگاه قم، قم، ایران مریم منصوری استادیار دانشگاه شاهد، تهران، ایران Journal Article 2023 12 21 The main question in this study aims to discuss the essence of somatic interpretation of the concept of Zowjiyyat in both Iranian Islamic civilizations and the contemporary Western civilization. It also aims to explain that how the different understanding considering the issue of the concept of Zowjiyyat in these two civilizations (which is rooted in theoretical and philosophical foundations) has been manifested in housing architecture. The method applied for achieving the mentioned goal is the method of logical reasoning. According to the findings of this research, unlike Iranian Islamic culture, which, based on the principle of justice, considers a different position for each of the elements of Zowjiyyat (including man and woman), in contemporary Western culture affected by the influence of the foundations of contemporary Western philosophy, the concept of dialectical conflict has replaced the concept of Zowjiyyat. Hence, as a result of this dialectical conflict, antithesis occurs, the result of which is equality (and not justice) leading consequently to the loss of women's requirements in contemporary western culture. The somatic interpretation of this concept in housing architecture has resulted in the fact that, unlike Iranian Islamic housing, in which there were external and internal spaces that corresponded to different gender requirements, in contemporary western housing, the internal parts of the house are completely transmuted to the external, and the dialectical conflict between philosophical concepts of thesis and antithesis has resulted in a synthesis which its somatic interpretation is the elimination of the dignity and position of women in contemporary western housing. مسئله این پژوهش، چیستی ترجمان کالبدی مفهوم زوجیت در دو تمدن اسلامی ایرانی و تمدن معاصر غربی و باهدف تبیین این موضوع است که تلقّی متفاوت از مفهوم زوجیت در این دو تمدن (که ریشه در بنیانهای نظری و فلسفی دارد)، چطور در ترجمان کالبدی معماری مسکن جلوهگر شده است. روش مورداستفاده برای نیل به هدف مذکور، روش استدلال منطقی است. طبق یافتههای این پژوهش، برخلاف فرهنگ اسلامی ایرانی که بر اساس اصل عدالت، برای هریک از ارکان زوجیت (شامل مرد و زن)، جایگاه متفاوتی را لحاظ مینماید، در فرهنگ معاصر غرب تحت تأثیر بنیانهای فلسفه معاصر غرب، مفهوم تضاد دیالکتیکی جایگزین مفهوم زوجیت شده است؛ به‌نحوی‌که طی این تضاد دیالکتیکی، آنتیتزی حادث میشود که نتیجه آن، مساوات (و نه عدالت) و به تبعش از دست رفتن اقتضائات زنانه در فرهنگ معاصر غرب است. ترجمان کالبدی این موضوع در معماری مسکن منتج به این واقعیت شده است که برخلاف مسکن اسلامی ایرانی که فضاهایی تحت عنوان بیرونی و اندرونی متناسب با اقتضائات جنسیتی مختلف وجود داشت، در مسکن معاصر غربی، اندرونی به کل در بیرونی مستحیل شده و تضاد دیالکتیکی میان مفاهیم فلسفیِ تز و آنتیتز، منتج به سنتزی شده است که ترجمان کالبدی آن، حذف شأن و جایگاه زنانه در مسکن معاصر غربی است.

https://www.jgfs.ir/article_197022_1ef38daea64d36e02d0bf0a95080d9e5.pdf

پژوهشکده زن و خانواده ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ مدیر مسئول: محمدرضا زیبایی نژاد مطالعات جنسیت و خانواده 2538-1938 11 2 2024 02 20 The Values Governing the Iranian Family and Their Changes during the Last Two Decades of the Last Century (Meta-Analysis of the Findings of National Surveys) ارزشهای حاکم بر خانواده ایرانی و تغییرات آن؛ 1379-1398 (فراتحلیل یافته‌های پیمایش های ملی) 163 194 197024 FA خیام عزیزی مهر استادیار گروه برنامه‌ریزی اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0003-4550-5283 Journal Article 2023 12 21 Nowadays, social and moral values have changed and consequently the accepted long-lasting and established traditions and values considering family institution have been affected and challenged by this process of the foresaid changes. Since values determine pleasant ideal issues and legitimize social norms, a shift in individual’s priorities and preferences is considered as the consequence of these changes. The present article, by examining this issue in the family system in Iran, seeks to answer these questions: What are the agreed values of the Iranian family? What changes have these values experienced in recent decades? And in what direction? In order to answer these questions, the findings of previous researches, with an emphasis on national surveys, were applied and there was an attempt to find a suitable answer for the mentioned questions. The results show that contrary to some claims about the collapse or growth of extreme individualism in the Iranian family, the findings of national surveys do not present such an image. The findings also indicate that the family has a very important place in the minds of its members and forms the main axis of support network. However, some of the previously moral obligations and responsibilities among the younger generations are fading and changing. In addition, despite the growth of tendency towards individualization and de-traditionalization in the families, we witness the continuation and stability of more traditions in the family domain. Here, individualization means recognizing a degree of freedom of action, independence, and the right to choose, especially for children and women, and de-traditionalization also refers to changes considering the shape of family interaction networks. در دنیای امروزی که ارزشهای اجتماعی- اخلاقی دچار دگرگونی شده، سنتها و ارزشهای پذیرفتهشده، دیرپا و جاافتادة خانواده نیز از این روند متأثر و به چالش کشیده شدهاند. ازآنجاکه ارزشها تعیینکنندة امور مطلوب و مشروعیت‌بخش هنجارهای اجتماعی هستند، پیامد تغییرِ آن‌ها جابهجایی در اولویتها و ترجیحات افراد است. مقاله حاضر، با بررسی این موضوع در نظام خانواده در ایران سعی دارد به این پرسشها پاسخ دهد که ارزشهای موردتوافق خانواده ایرانی کدام‌اند؟ این ارزشها چه تغییراتی را در دهههای اخیر تجربه کردهاند؟ و دگرگونی آن‌ها در چه جهتی بوده است؟ برای پاسخ به پرسشهای فوق از یافتههای پژوهشهای پیشین، با تأکید بر پیمایشهای ملی، استفاده‌شده و تلاش شده است با فراتحلیل پژوهشهای پیشین و تحلیل ثانویه یافتههای پیمایش‌های ملی پاسخ مناسبی را برای پرسشهای یادشده ارائه کند. نتایج نشان میدهند که برخلاف برخی ادعاها مبنی بر فروپاشی یا رشد فردگرایی خودخواهانه در خانواده ایرانی، یافتههای پیمایشهای ملی چنین تصویری را ارائه نمیکنند و نشان میدهند که خانواده واجد جایگاهی بسیار مهم در اذهان اعضا بوده و محور اصلی شبکهسازی حمایتی را تشکیل میدهد؛ اما برخی از تعهدات و مسئولیتهای سابقاً اخلاقی در میان نسلهای جوانتر در حال کمرنگ شدن و استحاله است. علاوهبراین، باوجود فردی شدن و سنتزدایی در خانواده، شاهد استمرار و پایداری بیشتر سنتها در عرصه خانواده هستیم؛ در اینجا فردی شدن بهمعنای بهرسمیت شناختن میزانی از آزادی عمل، استقلال و حق انتخاب، به‌ویژه برای فرزندان و زنان، است و سنتزدایی نیز اشاره به تغییر شکل شبکههای تعاملاتی خانواده دارد.

https://www.jgfs.ir/article_197024_a25ddc8d5c8ce2bccbaa61a1787b95c8.pdf