پژوهشکده زن و خانواده
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مدیر مسئول: محمدرضا زیبایی نژادمطالعات جنسیت و خانواده2538-19388220210219Accumulation and Conceptual Evolution of Quranic Terms about Family in Interpretations (Case Study: Consistency and Vocabulary Related to the Domain of Noshuz(انباشت و تحول مفهومی واژگان قرآنی دربارة خانواده در تفاسیر(بررسی موردی: قوامیت و واژگان حوزة نشوز)1141144507FAفریباعلاسوند لهبریاستادیار پژوهشکده زن و خانواده0000-0002-0608-6103Journal Article20210516In the realm of Islamic sciences, interpretive books are regarded as the oldest writings which have gradually developed and have interpreted verses by applying various literal, narrative, mystical, philosophical, social and natural tendencies. Due to the interaction between the text and the context, which is affected by the mediatory role of the author and his cognitive and non-cognitive elements, these books have undergone some changes. Examining the foresaid evolution is the focal point in this article to analyze whether accumulation or conceptual evolution has occurred for family-related terms. From the study of books - according to the historical sequence - it seems that in the last one hundred and fifty years there has been accumulation or evolution of concepts about a number of these terms; hence, gradually some cultural mindsets of commentators in the form of their examples or explanations or their reference to some narrations and ignoring other parts as the literal meaning of the word has been instilled in the mind of the audience of these books. The foresaid accumulation defined as the gradual integration of relatively hegemonic concepts, can be proved in the verses before the last one hundred and fifty years ago (mainly in Sunni interpretations). In contrast, the interpretations of the last one hundred and fifty years explain another evolution that applies a more tolerant as well as persuasive literature that includes more biased terms regarding the issues of women and family. In both historical periods, the influence of non-cognitive factors on the interpretations can be proved. The scope of this article is limited to the consistency and terms related to domain of <em>Noshuz</em>.کتابهای تفسیری از پرسابقهترین تألیفات در حوزة علوم اسلامی، بهتدریج توسعه یافته و با گرایشهای متنوع ادبی، روایی، عرفانی، فلسفی، اجتماعی و طبیعی به شرح آیات پرداختهاند. با توجه به تعامل میان متن و بافت که با وساطت مؤلف و عناصر شناختی و غیرشناختی او صورت میپذیرد، این کتابها تحولی را تجربه کردهاند. موضوع این مقاله بررسی این تحول است تا بدانیم آیا پدیدهای به نام انباشتگی یا تحول مفهومی بر روی واژگان مرتبط با خانواده رخ داده است یا خیر. از بررسی کتب - با توجه به توالی تاریخی ـ بر میآید تا صدوپنجاه سال اخیر انباشتگی یا تحول مفهومی دربارة شماری از این مفاهیم رخ داده و بهتدریج برخی ذهنیتهای فرهنگی مفسران در قالب مثالها یا توضیحات آنها یا با استناد به پارهای از روایات و نادیده گرفتن پارهای دیگر به عنوان معنای لفظ به مخاطبان این کتابها القا شده است. این انباشتگی به معنای انضمام تدریجی مفاهیمِ نسبتاً سلطهمحور را میتوان در ذیل آیات تا پیش از صدوپنجاه سال اخیر (بهطورعمده تفاسیر اهلسنت) اثبات کرد. درمقابل، تفاسیر صدوپنجاه سال اخیر تحول دیگری را گزارش میدهند که ادبیات مداراجویانهتر و اقناعیتری را به کار میبرند که دربردارندة واژگان جانبدارانهتری در زمینة زن و خانواده است. در هردو برهه میتوان تأثیر عوامل غیرشناختی را در تفاسیر اثبات کرد. حیطة بررسی این مقاله، قوامیت و واژگان حوزة نشوز است.https://www.jgfs.ir/article_144507_57b6b27ab7a85be7b7f7f2dfd5300370.pdfپژوهشکده زن و خانواده
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مدیر مسئول: محمدرضا زیبایی نژادمطالعات جنسیت و خانواده2538-19388220210219The Effectiveness of Emotion-Focused Therapy on Family Performance and Sexual Intimacyاثربخشی درمان هیجانمدار بر عملکرد خانواده و صمیمیت جنسی4362144505FAنرگسقاسم زادهکارشناسارشد مشاوره و راهنمایی، گروه مشاوره، دانشکدة روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال،ایرانجوادخدادادی سنگدهاستادیار مشاوره، گروه مشاوره، دانشکدة روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایرانمحسنرضایی آهوانوییدانشجوی دکتری مشاوره، گروه روانشناسی مشاوره و علوم تربیتی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانJournal Article20200630The aim of this study is to determine the effectiveness of emotional-focused therapy on family performance and sexual intimacy among spouses. The sample group was selected based on convenience sampling including 28 women (14 in the experimental group and 14 in the control group) who referred to the communities of District 10 in Tehran in in 2016. The components of emotion-focused therapy were presented to the experimental group in 8 sessions of 90 minutes and the control group did not receive any program. Pre-test and post-test were taken from both experimental and control groups before and after the treatment program. Hence, Family Performance Questionnaire and Bagarozi Sexual Intimacy Questionnaire were applied to evaluate family performance and the degree of sexual intimacy respectively. Moreover, standard deviation and analysis of covariance were applied to analyze the obtained data. The results indicated that family performance (roles element) and sexual intimacy had a remarkable increase in post-test scores in the experimental group (p <0.05); therefore, it can be mentioned that teaching the components of the emotion-focused approach can improve family performance and sexual intimacy.پژوهش حاضر با هدف تعیین اثربخشی درمان هیجانمدار بر عملکرد خانواده و صمیمیت جنسی همسران انجام شد. گروه نمونه شامل 28 نفر (14 نفر گروه آزمایش و 14 نفر گروه گواه) از زنان مراجعهکننده به سرای محلههای منطقة 10 تهران در سال 1395 بودند که به صورت نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند. مؤلفههای درمان هیجانمدار در 8 جلسة 90دقیقهای به گروه آزمایشی ارائه شد و گروه کنترل (گواه) برنامهای دریافت نکردند. از هردو گروه آزمایش و کنترل، پیش و پس از اجرای برنامة درمانی، پیشآزمون و پسآزمون گرفته شد. به منظور سنجش عملکرد خانواده از پرسشنامههای عملکرد خانواده و به منظور سنجش میزان صمیمیت جنسی از پرسشنامة صمیمیت جنسی باگاروزی استفاده شد. برای تجزیه و تحلیل دادههای بهدستآمده از میانگین، انحراف معیار و تحلیل کوواریانس استفاده شد. نتایج نشان داد میزان عملکرد خانواده (مؤلفة نقشها) و صمیمیت جنسی افزایش معناداری را در نمرات پسآزمون در گروه آزمایش داشته است (p<0/05)؛ بنابراین میتوان گفت آموزش مؤلفههای رویکرد هیجانمدار میتواند عملکرد خانواده و صمیمیت جنسی را بهبود بخشد.https://www.jgfs.ir/article_144505_d9e32e7c8395f26e19ab50a6e985353c.pdfپژوهشکده زن و خانواده
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مدیر مسئول: محمدرضا زیبایی نژادمطالعات جنسیت و خانواده2538-19388220210219The Issue of Adolescent Girls' Presence in Virtual Social Networks with Emphasis on Parent-Child Relationshipsمسئلة حضور دختران نوجوان در شبکههای اجتماعی مجازی با تأکید بر روابط والد ـ فرزندی6393144509FAمحمد تقیکرمی قهیدانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائیفهیمهزارعپژوهشگر مقیم پژوهشکده زن و خانوادهJournal Article20210620The present study was conducted with the aim of understanding the issue of adolescent girls' presence in virtual social networks with emphasis on parent-child relationships. Applying the qualitative research method, this study collected the data through semi-structured interviews with thirty high school girls in Qom (from three high schools in three different regions) in the academic year 2019-2020 according to the typical and purposeful sampling. After coding the interviews, the results were collected in two general categories of family and personal detriments. The results indicated that the presence of adolescent girls in virtual social networks has posed serious challenges to the relationship between girls and their parents regarding the elements of authority and intimacy. Moreover, imposing conflicts between parents and children, challenging parental authority, violating parental dignity, reducing intimacy between parents and children, and degrading family values are among these challenges. The presence of girls in virtual social networks also causes personal harms, which provides the ground for challenging parental authority; furthermore, it entangles the relationship between adolescent girls and their parents with challenges.پژوهش پیشرو با هدف فهم مسئلة حضور دختران نوجوان در شبکههای اجتماعی مجازی با تأکید بر روابط والد - فرزندی انجام شده است. این پژوهش یک پژوهش کیفی است و دادهها از طریق مصاحبة نیمهساختاریافته با سی نفر از دختران دبیرستانی شهر قم (از سه دبیرستان در سه منطقة گوناگون) در سال تحصیلی 1397-1398 با توجه به نمونه گیری تیپیک و هدفمند انجام شده است. پس از کدگذاری مصاحبه ها، نتایج در دو مقولة کلی آسیب های خانوادگی و فردی گردآوری شد. نتایج بیانگر آن است که حضور دختران نوجوان در شبکه های اجتماعی مجازی روابط میان آنها و والدینشان را در دو مؤلفة اقتدار و صمیمیت دچار چالشهای جدی کرده است. تعارض میان والدین و فرزند، به چالش کشیدن اقتدار والدین، شکستن حرمت والدین، کاهش صمیمیت میان والدین و فرزند و کاهش ارزش های خانوادگی ازجمله آن چالشهاست. حضور دختران در شبکههای اجتماعی مجازی آسیبهای فردی نیز در پی دارد که بستری برای به چالش کشاندن اقتدار والدین میشود و رابطة دختران نوجوان و والدینشان را با چالشهایی روبهرو میکند.https://www.jgfs.ir/article_144509_866f83fd2c9a3a86104b7ec730da633e.pdfپژوهشکده زن و خانواده
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مدیر مسئول: محمدرضا زیبایی نژادمطالعات جنسیت و خانواده2538-19388220210219Analysis of the Position of Gender in Soul Based on the Principles of Sadra's Knowledge of Soulواکاوی جایگاه جنسیت در نفس بر اساس اصول علم النفس صدرایی95109144504FAنرجسرودگراستادیار جامعه المصطفی العالمیه و پژوهشگر پژوهشکده مطالعات زن و خانواده دانشگاه ادیان و مذاهب0000-0002-2226-8249Journal Article20200512The purpose of this article is to study the position of gender in human soul based on the principles and rules of knowledge of soul in transcendental wisdom. Gender issues have no preceding background in the history of Islamic philosophy; however, the rules and principles of the philosophical knowledge of soul in transcendental wisdom engendered a suitable analytical capacity to infer the foresaid issue. In this regard, the specific principles of transcendental wisdom, apart from providing the main ontological features of transcendental wisdom, namely the originality and skepticism of existence, not only offers a new definition of material and abstract matter as a result of the two foresaid principles, but also have created a wide scope for theoretical ijtihad and rational inference of the position of gender in human soul. Hence, the principle of intensified motion of the soul, the compound motion of the soul, the relationship between the soul and the powers, the degradation of the soul from the intellectual order as the cause of the emergence of multiplicity, the relationship between the soul and the body and the apparent existence of the body are considered as the analytical vantage points of Sadraee's knowledge of soul in the mentioned issue. Furthermore, clarifying and explaining the principle involved in the issue as well as proving the effectiveness of the gender element in human soul and the impossibility of denying it at all levels of the soul are the achievements of this study.هدف از این مقاله بررسی جایگاه جنسیت در نفس انسانی بر اساس اصول و قواعد علمالنفس حکمت متعالیه است. هرچند مباحث جنسیتی به صورت متعیّن، پیشینة چندانی در تاریخ اندیشة فلسفة اسلامی ندارد؛ اما قواعد و اصول علمالنفس فلسفی حکمت متعالیه کشش تحلیلی مناسبی را برای استنباط این مسئله ایجاد کرده است. در این خصوص، فارغ از شاخصههای اصلی هستیشناختی حکمت متعالیه، یعنی اصالت و تشکیک وجود به علاوة تعریف جدید از امر مادی و مجرد به تبع دو اصل یادشده، اصول خاص علمالنفس حکمت متعالیه مجال فراخی را در جهت اجتهاد نظری و استنباط عقلانی جایگاه جنسیت در نفس انسانی فراهم کرده است. اصل حرکت جوهری اشتدادی نفس، حرکت جوهری مرکب، رابطة نفس و قوا، تنزل نفس از مرتبة عقلی به عنوان سبب ظهور کثرات، رابطة نفس و بدن و وجود ظلی بدن، دو گونه وجود خاص برای وجود مرکب، مجالهای تحلیلی علمالنفس صدرایی در موضوع یادشدهاند. دستاورد این مقاله افزون بر برشماری و تبیین اصول دخیل در مسئله، اثبات تأثیرگذاری عنصر جنسیت در نفس انسانی و نبود امکان انکار آن در تمامی مراتب نفس است.https://www.jgfs.ir/article_144504_3e0d56ab36465552ac12409b56ab7261.pdfپژوهشکده زن و خانواده
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مدیر مسئول: محمدرضا زیبایی نژادمطالعات جنسیت و خانواده2538-19388220210219Constructing an Underlying Model for the Experience of Reaching Suicide among Suicidal Women in Kermanshahبرساخت مدل زمینهای تجربة رسیدن به خودکشی در میان زنان خودکشیکنندة شهر کرمانشاه111148144514FAعلیایاسهدانشجوی دکتری جامعهشناسی، گرایش مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانحبیباحمدیاستاد جامعهشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایراناسفندیارغفاری نسبدانشیار جامعهشناسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانرقیهخسرویاستادیار مددکاری اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانJournal Article20200215In recent decades, suicide rate has significantly increased in the world as well as in Iran. The suicide rate in Iran is lower than the global average; however, in some provinces, including Kermanshah, the rate is very high, particularly among women. This study aims to construct a model for the process of reaching the experience of suicide for the semantic system of women in Kermanshah. This study was conducted based on a qualitative approach as well as underlying theory method. Field information was obtained through in-depth interviews with 14 suicidal women. According to the research results, reaching the experience of suicide in the lives of these women is a reciprocal and significant experience. Moreover, this experience is formed in the process of formation during the stages of acquaintance, internalization of the idea of suicide and taking action for suicide. Hence, the accumulation of unfulfilled desires, feelings of deprivation and frustration, failure to accomplish identity, failure in interaction with others, and feelings of narrow living are recognized as the most important reasons for suicide. Gender and honor-related issues and the role of moderators are the most significant intervening conditions in the experience of suicide. In fact, the purgatory region, with its complexity and ambiguity, provides the grounds for shaping the experience of suicide; hence, women in the process of this experience respond to it by applying strategies such as dramatic actions, endowment actions, and protest actions.خودکشی طی چند دهة گذشته در جهان و ایران روند افزایشی داشته است. در ایران هرچند آمار خودکشی نسبت به میانگین جهانی پایینتر است؛ ولی در برخی استانها ازجمله کرمانشاه میزان آن بهویژه در میان زنان بسیار بالاست. هدف اصلی این مقاله برساخت مدلی از فرایند تجربة رسیدن به خودکشی در نظام معنایی زنان شهر کرمانشاه است. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش نظریة زمینهای انجام شده است. اطلاعات میدانی از طریق مصاحبههای عمیق با چهارده تن از زنان خودکشیکننده به دستآمده است. بر اساس نتایج پژوهش، تجربة رسیدن به خودکشی در زندگی زنان اقدامکننده، یک تجربة متقابل و معنادار است. این تجربه در مسیر شکلگیری طی مراحل آشنایی، درونی شدن ایدة خودکشی و اقدام شکل میگیرد. تراکم آرزوهای برآوردهنشده، احساس محرومیت و سرخوردگی، ناکامی در تکمیل هویت زندگی، گسست در تعامل با دیگران و احساس زندگی تنگدامنه مهمترین دلایل خودکشی هستند. رویدادهای مرتبط با جنسیت و ناموسمداری و نقش افراد تعدیلگر مهمترین شرایط مداخلهگر در تجربة خودکشی هستند. منطقة برزخی با ویژگی پیچیدگی و ابهام، زمینة شکلدهندة تجربة رسیدن به خودکشی است و زنان طی این تجربه با بهکارگیری راهبردهایی مانند کنش نمایشی، کنش وقفی و کنش اعتراضی واکنش نشان میدهند.https://www.jgfs.ir/article_144514_8455c6c63cc087643adb19ffafe0b4e6.pdfپژوهشکده زن و خانواده
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
مدیر مسئول: محمدرضا زیبایی نژادمطالعات جنسیت و خانواده2538-19388220210219Children and Domestic Violence with Emphasis on the Law on the Protection of Children and Adolescents Approved in 2020 and International Documentsکودکان و خشونت خانگی با تأکید بر ﻗﺎﻧﻮن ﺣﻤﺎﯾﺖ از ﮐﻮدﮐﺎن و ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن ﻣﺼﻮب 1399 و اسناد بینالمللی149189144516FAآناهیتاسیفیاستادیار گروه مطالعات زنان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائیJournal Article20210726In the internal systems of countries, family and its place are treated with special importance and children rights are a subset of family rights. Moreover, children rights are reflected in the family context. Regarding this issue, analyzing the jurisdiction of governments over family and children rights is very important. Due to their close connection with examples of fundamental human rights, children rights are regarded as peremptory rules. As a result, governments cannot deviate from these examples in their internal legal procedures and regulations. This study based on a descriptive-analytical method as well as documentary library study aims to investigate the role of Law on the Protection of Children and Adolescents approved in 2020 for the prevention of detriments and protection of children affected by domestic violence. It also intends to answer these questions: Does the Law on the Protection of Children and Adolescents in 2020 have trend and innovation in protecting children against domestic violence? To what extent does this law comply with international documents in the case of the realization of children and adolescents interests and rights? It is stated that by approving the Law on the Protection of Children and Adolescents in 2020 regulations have been established about supportive measurements, providing guarantee of criminal execution in case of parents’ dereliction in conducting their duties regarding children and adolescents, specializing parts of crime investigation committed against children. A comparative study of the two documents suggests that the recent law, in many respects, provides adequate compatibility with the obligations provided by the Convention on children rights.The Convention in Iran has played an effective role in defending the rights and dignity of children; however, there are shortcomings in several areas which the most important ones are weakness in structural coordination, enforcement guarantees, theoretical foundations and definitions, and non-deterrence of declaratory punishments.ﺧﺎﻧﻮاده و ﺟﺎﯾﮕﺎه آن در نظامهای داﺧﻠﯽ ﮐﺸﻮرﻫﺎ اﻫﻤﯿﺖ ویژهای دارد و حقوق ﮐﻮدک زﯾﺮﻣﺠﻤﻮعة ﺣﻘﻮق ﺧﺎﻧﻮاده به شمار میرود. ﺣﻘﻮق ﮐﻮدک در ﻣﺤﯿﻂ ﺧﺎﻧﻮاده ﻧﻤﻮد ﻋﯿﻨﯽ مییابد. در این رابطه بررسی ﺣﻮزة ﺻﻼﺣﯿﺖ دولتها دربارة ﺣﻘﻮق ﺧﺎﻧﻮاده و ﮐﻮدک نیز اهمیت بسزایی دارد. ﺣﻘﻮق ﮐﻮدک ﺑﻪ واسطة ارﺗﺒﺎط ﻧﺰدﯾﮏ ﺑﺎ ﻣﺼﺎدﯾﻖ ﺣﻘﻮق ﺑﻨﯿﺎدﯾﻦ ﺑﺸﺮ دارای وﺻﻒ آﻣﺮه است. درنتیجه دولتها در روﯾﻪ و ﻣﻘﺮرات داﺧﻠﯽ ﺧﻮد نمیتوانند از ﻣﺼﺎدﯾﻖ ﻣﺰﺑﻮر ﻋﺪول ﮐﻨﻨﺪ. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش قانون حمایت از کودکان و نوجوانان 1399 در پیشگیری و حمایت از کودکان آسیبدیده از خشونت خانگی با روش توصیفی - تحلیلی و مطالعة اسنادی، کتابخانهای در راستای پاسخ به این پرسشها ﮐﻪ قانون حمایت از کودکان و نوجوانان 1399 ﭼﻪ روﯾﮑﺮد و نوآوری دربارة حمایت از کودکان در برابر خشونت خانگی دارد؟ این قانون در اﺣﺮاز ﻣﻨﺎﻓﻊ و ﻣﺼﺎﻟﺢ ﮐﻮدکان و نوجوانان با اسناد بینالمللی تا چه حدی انطباق دارد؟ همچنین بیان میدارد ﺑﺎ ﺗﺻویب ﻗﺎﻧون ﺣﻣﺎﯾت از اطفال و ﻧوﺟواﻧﺎن ﻣﺻوب ١٣٩٩، اقداﻣﺎت ﺣﻣﺎﯾﺗﯽ، ایجاد ﺿﻣﺎﻧت اﺟرای ﮐﯾﻔری در ﻣورد ﮐوﺗاهی ﻣراقبان و والدین اطفال و ﻧوﺟواﻧﺎن در انجام وظایف ﺧود، ﺗﺧﺻﺻﯽ ﮐردن بخشهایی از رﺳیدﮔﯽ به جرایم علیه اطﻔﺎل و... ﻣﻘرراﺗﯽ وﺿﻊ شده ومطالعة تطبیقی میان دو سند بیانگر آن است که قانون جدید در بسیاری از جنبهها پوشش مناسبی نسبت به تعهدات ناشی از کنوانسیون حقوق کودک ارائه میدهد. کنوانسیون نقش مؤثری در دفاع از حقوق کودکان داشته؛ اما در حوزههایی مثل ضعف در هماهنگی ساختاری، ضمانت اجرایی، مبانی نظری و تعاریف و بازدارنده نبودن مجازاتهای اعلامی دارای نقایصی است.https://www.jgfs.ir/article_144516_2860fe4ff0724bc83a40d1e733e474a2.pdf