مطالعات جنسیت و خانواده

مطالعات جنسیت و خانواده

بررسی و تحلیل پرسش‌های مرتبط با ازدواج از دیدگاه دانشجویان دانشگاه شهید باهنر کرمان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
هیات علمی دانشکده حقوق و الهیات دانشگاه باهنر
چکیده
پرسشگری که از ابزارهای تفکر انتقادی و شناختی به شمار می‌رود، یکی از شیوه‌ها برای جهت‌دهی ذهنی و ایجاد انگیزش در میان جوانان است. درواقع هنگامی که جوانان از موضوع و کیفیت ازدواج پرسش می‌کنند، از گذر این پرسشگری، فرایندی ذهنی را آغاز می‌کنند که به شکل‌گیری نگرش‌های واقعی‌تر و هدفمندتر در مورد ازدواج منجر می‌شود. در همین راستا، هدف اصلی این پژوهش واکاوی پرسش­های اساسی جوانان در فرایند ازدواج است. گروه نمونة پژوهش به روش نمونه‌گیری هدفمند در دسترس 20 نفر (10 پسر و 10 دختر) با میانگین سنی20 تا 26 سال از دانشجویان مقطع کارشناسی شاغل به تحصیل در دانشگاه شهید باهنر کرمان در سال تحصیلی 1403-1404 است. برای درک واقعی ذهنیت افراد در موضوع تحقیق از روش کیفی استفاده شد و برای دست­یابی به دیدگاه­های آنها شیوة مصاحبه برگزیده شد. یافته­ها که برآمده از تحلیل مبتنی بر کدگذاری دادها هستند، به سه نوع کدهای باز، محوری و انتخابی اشاره دارند. نتایج به‌دست‌آمده گویای آن است که بخش مهمی از دغدغه­های جوانان، پرسش­های گوناگون در موضوع ازدواج است. همچنین ملاحظة ماهیت و نوع پرسش­های پرشمار جوانان در مورد ازدواج به هفت پرسش اساسی بدین شرح منتهی می­شود: ازدواج چیست؟ چرا باید ازدواج کرد؟ شرایط ازدواج چیست؟ موانع ازدواج چیست؟ با چه فردی باید ازدواج کرد؟ شیوة مناسب همسرگزینی چیست؟ چگونه می‌توان او را شناخت و به ازدواج تصمیم گرفت؟
کلیدواژه‌ها

                    1.         اســتراوس، آنســلم و کوربیــن، جولیــت (1401). مبانــی پژوهــش کیفــی فنــون و مراحــل تولیــد نظریة زمینــه‌ای. ترجمــة ابراهیــم افشــار، تهــران: نــی.
                    2.         افتخاری، قاسم (1392). روش پژوهش کیفی. پژوهشنامة علوم سیاسی، 8 (4)، 7-46.
                    3.         آقاحسینی، حسین و براتی، محمود و جمالی، فاطمه (1390). اهمیت پرسش در متون عرفانی. کاوش‌نامه، 12 (22)، 131-161.
                    4.         بشرپور، سجاد و استیری، سپیده (1402). پیش‌بینی آمادگی ازدواج بر اساس مدل هویت، صمیمیت، تمایل به ازدواج و خوش‌بینی. خانواده‌پژوهی، 19 (76)، 553-556.
                    5.         بگی، میلاد (1402). دلایل و تعیین‌کننده‌های تأخیر ازدواج در ایران. جامعه‌شناسی کاربردی، 34 (89)، 31-50.
                    6.         بنی‌جمالی، سیدمحسن و صادقی، سهیلا (1399). شرایط نامتعین و راهبردهای جوانان در مدیریت ازدواج. مطالعات اجتماعی ایران، 14 (3)، 16-53.
                    7.         پورعباسی، شمسی و کردزنگنه، جعفر و شریفی، منصور (1403). پیامدهای ازدواج زودهنگام در زنان شهر اهواز. پژوهش انحرافات و مسائل اجتماعی، 4 (11)، 33-59.
                    8.         تاج‌بخش، غلام‌رضا و محمدی، حانیه (1399). واکاوی دلایل گرایش جوانان به زندگی مجردی و روی‌گردانی از ازدواج. فصلنامة جمعیت، 3 (11)، ۱۱۳-۱۳۳.
                    9.         حضرتــی، ســجاد و نــوری، راضیــه (1399). بررســی نگــرش بــه ازدواج بــر اســاس نگرش‌هــای مذهبــی در دانشــجویان دختــر و پســر. پیشــرفت‌های نویــن در علــوم رفتــاری، 5 (53)، 39-47.
                 10.      خانی، سعید (1402). افزایش طلاق یا رکود ازدواج؟ تأملی بر روند تحولات شاخص‌های ازدواج و طلاق در ایران طی 15 سال اخیر. تداوم و تغییر اجتماعی، 2 (1)، 25-43.
                 11.      دلاور، علی (1385). روش تحقیق در روان‌شناسی و علوم تربیتی. تهران: ویرایش.
                 12.      رازقی نصرآباد، حجیه بی‌بی و فلاح‌نژاد، لیلا (1396). تفاوت‌های نسلی ارزش ازدواج: مورد مطالعه: شهر هشتگرد. مطالعات راهبردی زنان، 19 (75)، 63-84.
                 13.      رستگاری، شاهو و نیازی، محسن و فرهادیان، علی (1403). بررسی عوامل مؤثر بر ازدواج‌گریزی جوانان. پژوهش‌های جامعه‌شناختی، 18 (3)، 40-80.
                 14.      رضایــی، فاطمــه (1397). بررســی موانــع و راهکارهــای ازدواج آســان از منظــر اســلام. پژوهش‌هــای اسـلامی جنســیت و خانــواده، 1 (1)، 35-49.
                 15.      زمانی، اسماء (1401). عامل‌های مؤثر در ازدواج موفق. پژوهش‌های معاصر در علوم و تحقیقات، 4 (39)، 80-95.
                 16.      سجادیه، نرگس و طوسیان، سارا (1395). فهم، پرسش و کلاس درس از منظر گادامر: تبیینی پرسش‌محور از فرایند تدریس. پژوهشنامة مبانی تعلیم و تربیت، 6 (2)، 41-62.
                 17.      زهرا، شاهده و بهادر، رقیه (1399). روش‌های غنی‌سازی شناخت زوجین پیش از ازدواج. پژوهش‌های اسلامی جنسیت و خانواده، 3 (5)، 61-76.
                 18.      صباغچـی، مرجـان و عسـکری ندوشـن، عبـاس و ترابـی، فاطمـه (1396). عوامـل تعیین‌کننـدة نگـرش به ازدواج و تشـکیل خانـواده در شـهر یـزد. مطالعات جمعیتی، 3 (1)، 131-161.
                 19.      صدری، اسماعیل و رضازاده مسعود و قمری، حسین (1398). اثربخشی برنامة آموزش پیش از ازدواج بر نگرش دربارة ازدواج، تاب‌آوری و انتظار از ازدواج. مشاوره و روان‌درمانی خانواده، 9 (27)، 109-124.
                 20.      طیب‌نیــا، محمدصالــح و کاردوانــی، راحلــه و یراقــی، ســعیده (1402). گونه‌شناســی کیفــی نگــرش بــه ازدواج در میــان دانشــجویان مجــرد دانشــگاه‌های اصفهــان. جامعه‌شناســی کاربردی، 34 (2)، 102-122.
                 21.      عباسی شوازی، محمدتقی و همکاران (1399). امنیت اقتصادی - اجتماعی و قصد باروری در شهر تهران. نامة انجمن جمعیت‌شناسی ایران، 15 (29)، 211-238.
                 22.      عزیزی علویچه، مصطفی (1403). تحلیل پیوند پرسشگری با تطورات نفس انسان. تأملات فلسفی، 14 (33)، 237-266.
                 23.      فروتــن، یعقــوب (1397). رویکرد اجتماعــی بــه الگوهــای ازدواج در ایــران. نامــة انجمــن جمعیت‌شناســی ایـران، 13 (26)، 9-36.
                 24.      فـرودی، مریـم و حجـازی، رضـوان (1399). ارائـة الگـوی مفهومـی مدیریـت سـود مبتنـی بـر روش نظریـة داده‌بنیــاد چندوجهــی. پژوهش‌هــای حســابداری مالــی و حسابرســی، 12 (48)، 95-120.
                 25.      فلاح، محمدجواد و کرنوکر، نسیم (1398). کارکردهای ازدواج به منزلة استدلالی به نفع اخلاقی بودن ازدواج. پژوهشنامة معارف قرآنی، 9 (35)، 180-205.
                 26.      کراســول، جــان دبلیــو (1391). روش و طــرح تحقیــق کیفــی. ترجمــة مجتبــی بــراری، اشــکان الهیــاری و طهمــورث حســنقلی‌پور، تهــران: نــگاه دانــش.
                 27.      کریمی، اعظم (1400). بررسی و تحلیل نگرش جوانان به ازدواج و فرزندآوری. مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، 20 (52)، 275-292.
                 28.      کیامنش، علی‌رضا و غلامی قره‌شیران، زهرا و ثنائی ذاکر، باقر و زهراکار، کیانوش (1401). نقش نگرش به ازدواج و بلوغ عاطفی در پیش‌بینی بی‌ثباتی ازدواج زنان و مردان. علوم روان‌شناختی، 21 (116)، 1581-1598.
                 29.      مجدی، علی‌اکبر و دیگران (1402). تجربۀ زیستۀ زنان از پدیدة ازدواج زودهنگام: یک بررسی کیفی. خانواده‌پژوهی، 19 (2)، 197-215.
                 30.      مطهری، مرتضی (1390). کلیات علوم اسلامی. ج1، قم: صدرا.
                 31.      میرزایی، عزت‌الله و همکاران (1403). بررسی رابطة جهانی شدن فرهنگی و فضاهای همسرگزینی: نقش میانجیگری هویت مدرن. پژوهش‌های مشاورة انجمن مشاورة ایران، ج23 (90)، 208-235.
                 32.      نعمتی، محمد و خطیبی مهر، میترا (1396). بررسی عوامل مؤثر بر زندگی مجردی و تفردگرایی در بین جوانان ۲۵-۴۵سالة تهران. شیراز: مؤسسة عالی علوم و فناوری خوارزمی.
                 33.      نوابی‌نژاد، شکوه و کیانی، اردشیر و احمدی، خدابخش و تقوایی، داوود (1401). شناسایی عوامل استحکام­بخش ازدواج در فرهنگ ایران. مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، (56)، 313-334.
                 34.      نیل‌فروشان، پریسا و نویدیان، علی و عابدی، احمد (1392). بررسی ویژگی­های روان‌سنجی مقیاس نگرش نسبت به ازدواج. روان‌پرستاری، 1 (1)، 35-47.
                 35.      هاشمی گل‌مهر، مجید و امان‌اللهی، عباس و فرهادی، حمید و اصلانی، خالد و رجبی، غلام‌رضا (1399). ارائة الگوی ازدواج موفق: یک پژوهش کیفی. پژوهش‌های مشاوره، انجمن مشاورة ایران، ج19 (76)، 141-171.
                 36.      هاشمی‌نژاد، سیده‌سمیه و حسینی، سیدحمزه و سخایی، سیدمحمود (1393). همسان‌همسری از دیدگاه روان‌شناسی و مقایسة آن با مفهوم کفویت در فقه. اسلام و سلامت، 1 (3)، 50-60.
                 37.       Brinkmann, S. (2013). Qualitative Interviewing. Oxford University Press.
                 38.       Brown, D. (2001). The Relationship between Attachment Styles, Trust and Marital Attitudes of College Students. Faculty of the Graduate School of Psychology, Seton Hall University, Los Angeles, California.
                 39.       Gadamer, H. G. (1988). Truth and Method. (J. Weinsheimer & D. G. Marshal, Trans). New York: The Continuum Publishing Company.
                 40.       Killawi, A. & Fathi, E. & Dadras, I. & Daneshpour, M. & Elmi, A. & Altalib, H. (2018). Perceptions and Experiences of Marriage Preparation Among US Muslims: Multiple Voices from the Community. Journal of Marital and Family Therapy, 44 (1), 90-106.
                 41.       Rapley, Tim (2014). Sampling Strategies in Qualitative Research. in: U. Flick. The SAGE Handbook of Qualitative Data Analysis, 49-63.
                 42.       Wallace, P. (2007). The Psychologhy Of the Internet. Cambridge: Cambridge University Press.
                 43.       Gündoğdu, A. & Bulut, S. (2022). The Positive and Negative Effects of Late Marriage. Open Journal of Depression, l (11), 63-71.