خانواده‌محوری در نظام مالیاتی با تأکید بر نظام حقوق مالیاتی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پردیس فارابی دانشگاه تهران

2 استادیار دانشگاه بجنورد

3 استادیار دانشگاه بیرجند

چکیده

با در نظر گرفتن اهمیت خانواده و جایگاه آن در نظام‌های حقوق مالی و مالیاتی کشورها، این مقاله به بررسی جایگاه خانواده در سیاست‌گذاری مالیاتی ایران، شناخت نقاط قوت و ضعف قوانین اجراشده، همچنین مشخص کردن سیاست‌های مهم در این حوزه پرداخته و مروری بر قوانین کشورهای دیگر نیز داشته است. تأکید بر «ایجاد جامعه‌ای خانواده‌محور» و «محور قرار گرفتن خانواده در قوانین و مقررات، برنامه‌ها و سیاست‌های اجرایی» در سیاست‌های کلی نظام در امر خانواده بر اهمیت موضوع می‌افزاید. بر اساس نتایج حاصله پیشنهاد می‌شود به خانواده به عنوان مبنای تخصیص مالیات، شخصیت حقوقی مستقل اعطا گردد و نظام مالیاتی ضمن حرکت از پایة مالیاتی فردگرا به خانواده‌گرا، با تعیین و تخصیص اعتبارات مالیاتی در حوزه‌های گوناگون، مشوق تشکیل و تحکیم خانواده شود. گسترش معافیت‌ها و اعطای مشوق‌های مالیاتی به خانواده‌های دارای فرزند می‌تواند گامی اساسی در همین راستا قلمداد شود. برقراری معافیت‌ها یا افزایش سقف معافیت مالیاتی برای کسانی که مسئولیت و سرپرستی خانواده‌ای را بر عهده ‌دارند و با لحاظ مسئولیت آنان در قبال خانوادة خویش، از دیگر تدابیر موردنیاز است.

کلیدواژه‌ها


*     قرآن کریم.

1. دادگر، یدالله؛ مالیة عمومی و اقتصاد دولت؛ تهران: دانشگاه تربیت مدرس، 1393.

2. دفتر تحقیقات و سیاست‌های مالی؛ مالیات بر خانه‌های خالی و برآورد ظرفیت درآمدی آن؛ تهران: معاونت امور اقتصادی وزارت اقتصاد و دارایی، 1396.

3. رستمی، ولی؛ مالیة عمومی؛ تهران: نشر میزان، 1390.

4. عباسی و همکاران؛ «مفهوم و جایگاه حق بر سلامت در نظام حقوقی ایران»؛ فصلنامة حقوق پزشکی، س8، ش30، 1392، ص183-199.

5. فکوهی، ناصر؛ انسان‌شناسی شهری؛ تهران: نشر نی، 1383.

6. قلی‌زاده، علی‌اکبر و نعمت‌الله امیری؛ «نگاهی به نظام مالیاتی بخش مسکن در جهان و چارچوبی برای اصلاح ساختار مالیات‌ها در بخش مسکن ایران»؛ مجلة اقتصادی، ش11 و 12، 1392، ص91ـ110.

7. کیویستو، پیتر و توماس فایست؛ شهروندی (گفتمان، تئوری و دیدگاه­های فراملی)؛ ترجمة احمد خسروی؛ تهران: انتشارات خرسندی، 1395.

8. مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی؛ بررسی تطبیقی سیاست‌های مالیاتی زمین و مسکن در کشورها و ملاحظات به‌کارگیری‌‌ آنها در ایران؛ شماره مسلسل 9180، دفتر مطالعات اقتصادی، 1387.

9. مهرگان، نادر و محمدرضا اسماعیلی؛ «تحلیلی بر ضرورت معافیت مالیاتی معلولین در ایران»؛ فصلنامة سیاست‌های راهبردی و کلان، سال چهارم، ش15، 1395، ص47-59.

10. نباتی، نگار؛ حمایت از اشخاص دارای معلولیت در نظام بین‌المللی حقوق بشر؛ تهران: مؤسسة مطالعات و پژوهش‌های حقوقی شهر دانش، 1389.

11. نوری طبرسی، میرزاحسین؛ مستدرک‌الوسایل؛ ج14، قم: آل‌البیت: لاحیاء التراث، 1408ق.

12. سازمان بین‌المللی کار؛ حمایت اجتماعی، بازیابی اقتصادی، توسعة فراگیر و عدالت اجتماعی؛ ترجمة حسام نیکوپور دیلمی و مجید حسن‌زاده اصفهانی؛ تهران: شلاک، 1394.

13. هدایت‌نیا، فرج‌الله؛ «خانواده‌محوری در نظام حقوقی جمهوری اسلامی ایران»؛ فصلنامة تخصصی دین و قانون، ش10، 1394، ص11-38.

14. Bhawan, Mayur; “Taxation of Salaried Employees, Pensioners and Senior Citizens”; INCOME TAX DEPARTMENT Directorate of Income Tax (PR, PP & OL) 6th Floor, Connaught Circus New Delhi-110001, 2013.

15. Bovenberg, L. and Cnossen, S.; “Fundamental Tax Reform in The Netherlands”; International Tax and Public Finance, 7, 2001.

16. Bradshaw, J. and Finch, N.; orcid.org/0000-0001-5753-1783, “A Comparison of Child Benefit Packages in 22 Countries”; Research Report. Department for Work and Pensions Research Report, No. 174 . Corporate Document Services, 2002.

17. center on budget and policy priorities, Policy Basics: Tax Exemptions, Deductions, and Credits,2018.available at: https://www.cbpp.org/ nsites/default/files/atoms/files/policybasics-exempt.pdf.

18. Department of Social Services and the Department of Agriculture; “A guide to Australian Government payments”; 2015.available in: http://melbourneinstitute.unimelb.edu.au/data/assets /pdf_file / 0008/ 2378699/co029-1503.pdf.

19. Department of the Treasury Internal Revenue Service; “Child Tax Credit”; available in: https://www.irs.gov/pub/irs-pdf/p972.pdf.

20. Department of the Treasury, Office of Tax Analysis; “Tax Expenditures for Education”; 2016.<https://www.treasury.gov/resource-center/tax-policy/tax-analysis/Documents/ WP-113.pdf.

21. Department of the Treasury, Office of Tax Analysis; “The Income Tax Treatment of Married Couples”; 2016<https://www.treasury.gov/resource-center/tax-policy/ taxanalysis/ Documents / Two-Earner- Penalty- and-Marginal-Tax-Rates.pdf.

22. Family Research Council; “Family-Friendly Tax Policy: Practical Ideas for Helping Parents”; available at: https://www.frc.org/taxes, 2017.

23. Fookes, C.; “spending through the tax system: Tax expenditures”; New Zealand Treasury, Policy Perspectives Paper 09/01, 2009.

24. Friedline, Terri; “The Independent Effects of Savings Accounts in Children’s Names on Their Savings Outcomes in Young Adulthood”; Journal of Financial Counseling and Planning Volume 25, Issue 1, 2014.

25. HMRC Digital Services, A; “guide to Child Tax Credit and Working Tax Credit”; April 2017, p.5, available in: https://www.gov.uk/government/ uploads/system/uploads /attachment_data /file /608627/WTC2, Child Tax Credit and  Working Tax Credit  guide.pdf.

26. http://rc.majlis.ir/fa/legal_draft/show/1017057.

27. Kammerman, Sheila B.; “Parental leave policies: an essential ingredient in early childhood education and care policies”; Social Policy Report, Volume 14, No.2, Society for Research in Child Development, 2000.

28. Keightley, Mark P.; “An Introduction to the Low-Income Housing Tax Credit”; Congressional Research Service 7-5700, 2017.

29. Looker, E. Dianne and Lowe, Graham S.; “Post-Secondary Access and Student Financial Aid in Canada: Current Knowledge and Research Gaps”; Submitted to the Canadian Policy Research Networks as a background paper for a CPRN Workshop, Ottawa, 2001.

30. Lowry, Sean; Tax Deductions for Individuals: A Summary, Congressional Research Service, 2017.

31. Maag, Elaine; “simplicity: considerations in designing a unified child credit”; National Tax Journal, 63 (4, Part 1), 2010.

32. McGuffey David L, CELA, Larry E. Winter, CPA and Matt Hayes; “Deducting Medical Expenses”; Elder Law Practice of David L. McGuffey, LLC, 2012.

33. MD Management Ltd, Tax Tips for the Physician and Physician in Training ,2016: available at: https://www.cma.ca/Assets/assets-library/document/en/ practice- management-and-wellness/tax-tips-2017.pdf.

34. Milligan, K. and M. Stabile; Do Child Tax Benefits Affect the Wellbeing of Children? Evidence from Canadian Child Benefit Expansions; Vancouver: University of British Columbia and Toronto: University of Toronto, 2009.

35. O’Donoghue, Cathal and Holly Sutherland; “Accounting for the Family: The Treatment of Marriage and Children in European Income Tax Systems”; Innocenti Occasional Papers, Economic and Social Policy Series, no. 65. Florence: UNICEF International Child Development Centre, 1998.

36. O'Donohue, Jane; “An Examination of Taxation Arrangements for Couples with Children: Evaluating the Options of Income Splitting”; Social Security Review Discussion Papers, No. 23. Canberra: Department of Social Security, 1988.

37. Pelletier, Geneviève & Pépin, Mario; “Comparative Analysis of Benefits for Parents of Disabled Children in Canada and Other Industrialized Countries”; Legal deposit 2nd quarter 2016 Bibliothèque et Archives nationales du Québec, 2016.

38. Piper, Mike; Taxes Made Simple: Income Taxes Explained in 100 Pages or Less. Simple Subjects, LLC, 2014.

39. Pope, Thomas & Waters, Tom; “A Survey of the UK Tax System”; Institute for Fiscal Studies, IFS Briefing Note BN09, 2016.

40. the united nation expert group meeting on policy responses to low fertility; The influence of family policies on fertility in France; Policy Brief No. 7,new York, 2015.

41. Tokoro, M.; Family Policy in Japan and the UK; University of New York, DPhil thesis, 2000.