نقش شناخت «خود» و «رابطه با خانواده» بر شکل‌گیری دیدگاه دانشجویان نسبت به نوع ارتباط با جنس مخالف پیش از ازدواج

نویسنده

عضو هیات علمی پژوهشکده خانواده دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

نوشته حاضر با هدف بررسی دیدگاه دانشجویان در مورد ارتباط با جنس مخالف و نقش «شناخت خود» و «رابطه با خانواده» در این ‌خصوص صورت گرفته است. این پژوهش، یک پژوهش کیفی است که با روش مصاحبه عمقی با 30 نفر از دانشجویان دانشگاه شهید بهشتی (12 نفر پسر و 18 نفر دختر) انجام شده است. نتایج یافته‌ها نشان می‌دهد که دانشجویان درباره رابطه با جنس مخالف در دو گروه طبقه‌بندی می‌شوند: گروهی که وجود رابطه را ضروری می‌دانند و گروهی که وجود این رابطه را ضروری نمی‌دانند. دانشجویانِ متعلّق به گروه نخست، بر وجود رابطه در ابعاد مختلف «شناختی»، «عاطفی» و «جنسی» تأکید دارند. این در حالی است که بیشتر این دانشجویان کیفیت روابط خود با خانواده‌شان را «سرد» و «محدود» و یا «بدون حمایت عاطفی و هیجانی» ارزیابی کرده‌اند. این گروه از دانشجویان که بیشتر از جنس مذکر هستند، منبع شناخت خود را از طریق مقایسه با دیگران، به خصوص دوستان، ذکر کرده‌اند. دانشجویانی که وجود رابطه را ضروری ندانسته، امّا تحت شرایط خاص با آن موافق بودند، به دو زیرگروه «رابطه از نوع شناختی» و «رابطه از نوع عاطفی» تقسیم می‌شوند. اگرچه والدینِ هر دو زیرگروه مخالف رابطه دانشجویان با جنس مخالف بودند، امّا روابط خانوادگی دانشجویانِ متعلّق به گروه شناختی «گرم» و «عمیق» و روابط دانشجویانِ متعلّق به گروه عاطفی «گرم»، امّا «محدود» بود. دانشجویانِ معتقد به روابطِ صرفاً شناختیْ منبع شناخت خود را اغلب «خودْمشاهده‌گری»، و دانشجویان معتقد به روابط عاطفی، آن را «بازخورد دیگران» گزارش کرده‌اند.

کلیدواژه‌ها


الف)کتاب­ها

1. کریمی، یوسف (1379)، نگرش و تغییر نگرش، تهران: چاپ ویرایش.

2. گال، مردیت؛ بورگ، والتر و گال، جویس (1383)، روش­های تحقیق کمّی و کیفی در علوم تربیتی و روان­شناسی، ترجمه دکتر احمدرضا نصر و همکاران، تهران: چاپ سمت و دانشگاه شهید بهشتی.

3. مظاهری، محمدعلی؛ صادقی، منصوره­السادات؛ روشن، محمد؛ اشتریان، کیومرث؛ احمدی، علی یار؛ حمیدی، نفیسه؛ امامی، راضیه.؛ موتابی، فرشته.؛ طهماسیان، کارینه و پناغی، لیلی (1387)، سیاست­ها، راهبردها و راهکارهای کاهش و کنترل طلاق در کشور، طرح تحقیقاتی مصوب شورای عالی انقلاب فرهنگی. تهران. پژوهشکده خانواده.

4. Cole, P.M., Dennis, T.A., Martin, S.E., & Hall. S.E. (2008). Emotion regulation and the early development of psychopathology. Malden, MA: Blackwell Publishing

5. Ford, D.F.(1999). Self and salvation. Cambridge University Press

6. Neisser, A. & Jopling, D.A. (1997). The conceptual self in context. Cambridge University Press.

7. Spilka, B.; Hood, R.W.; Hunsberger, B. & Goursuch, R. (2003), The psychology of religion, 3rd Edition. NY: Guilford.

ب)مقالات:

8. تجلی، فاطمه و لطیفیان، مرتضی (1387).تأثیر ابعاد الگوهای ارتباطی خانواده بر سلامت روان با واسطه هوش هیجانی نوجوانان. فصلنامه خانواده پژوهی. ش 16.

9. فراهانی خلج آبادی، فریده و مهریار، امیرهوشنگ (1389)، بررسی نقش خانواده در ارتباطات با جنس مخالف قبل از ازدواج در دختران دانشجو در تهران، فصلنامه خانواده­پژوهی، ش 24.

10. دلخموش، محمدتقی (1388)، سلسله مراتب ارزشهای ازدواج در جوانان ایرانی، فصلنامه خانواده پژوهی، ش 18.

11. رحیمی، مهدی و یوسفی، فریده (1389)، نقش الگوهای ارتباطی خانواده در همدلی و خویشتنداری فرزندان، فصلنامه خانواده­پژوهی، ش 24.

12. رفاهی،ژاله؛ گودرزی، محمود، و میرزایی چهارراهی، مرتضی (1391). بررسی عوامل موثر بر شکل گیری رابطه دوستی پیش از ازدواج بین دختران و پسران از دید دانشجویان. فصلنامه علمی پژوهشی جامعه زنان. ش9.

13. کوروش نیا، مریم و لطیفیان، مرتضی (1386)، بررسی رابطه ابعاد الگوهای ارتباطات خانواده با میزان اضطراب و افسردگی فرزندان، فصلنامه خانواده­پژوهی، ش 10.

14. گلزاری، محمود (1384)، آموزش و مشاوره با نوجوانان در زمینه ارتباط با جنس مخالف، فصلنامه علوم تربیتی و روانشناسی، ش 1.

15. صادقی، منصوره­السادات؛ مظاهری، محمدعلی و حیدری، محمود (1386)، تصور از «خدا» در روش­های تربیت دینی متفاوت. مجله روان شناسی، ش 44.

16. صادقی، منصوره­السادات و حیدری، محمود (1384)، بررسی سلسله مراتب ارزشی نوجوانان دانش آموز در شیوه های فرزندپروری مختلف، فصلنامه خانواده­پژوهی. ش 3.

17. صادقی، منصوره السادات.، مظاهری، علی.، و موتابی، فرشته (1389). نظام ایرانی کدگذاری مشاهده ای از تعاملات دو جانبه زوجین. فصلنامه خانواده پژوهی، ش، 23.

18. مظاهری، محمدعلی؛ صادقی، منصوره­السادات؛ نصرآبادی، ام لیلی؛ انصاری نژاد، فاطمه و عباسی، مریم (1388)، سبک­های همسرگزینی و کیفیت و پایداری ازدواج، مجله راهبرد فرهنگ. ش 5.

19. معدنی پور، علی؛ رستمی، زهرا، و معدن دار، مژگان (1389)، مطالعه تطبیقی ارزش­های تربیت فرزند در آسیای میانه، خاورمیانه و شمال آفریقا، فصلنامه خانواده­پژوهی، ش 24.

20. یوسفی، زهرا؛ عابدی، محمدرضا، و نشاط­دوست، حمید طاهر (1386)، بررسی نگرش والدین شهر اصفهان نسبت به روابط دوستانه دختران و پسران، فصلنامه خانواده­پژوهی، ش 10.

21. Adams, R and Laurse, B(2001). The Organization and Dynamics of Adolescent Conflict with Parents and Friends. Journal of Marriage and Family.63 (1).

22. Albrecht, C., and J. Teachman (2003). Childhood Living Arrangements and the Risk of Premarital Intercourse. Journal of Family Issues, 24(7).

23. Arnall, J. (2013). Parent-Child Mutual Respect. Natural Child Magazine.

24. Buri, J. R. (1989), Self- esteem and appraisals of parental behavior. Journal of Adolescent Research, 4 (1).

25. Buri, J. R. and Muller, R. A. (1993). Psychoanalytic theory and loving God concepts: Parent referencing vs. self-referencing. Journal of Psychology. 127 (2).

26. Buss, D. M.; Shaklelford, T. K. Kirkpatrick, L. A. & Larsen, R., J. (2001), A half century of mate preferences: The cultural evolution of values, Journal of Marriage & the Family, 63 (2).

27. De Roos, S.A., Iedema, J. and Miedema, S. (2004). Influence of maternal denomination, God concepts, and child-rearing practices on young childrenُ s God concepts. Journal for the Scientific Study of Religion. 43(4).

28. Dickie, J. R., Eshleman, A. K., Merasco, D. M., Shepard, A., Vander, M., and Johnson, M. (1997). Parent-child relationships and childrenُ s images of God. Journal for the Scientific Study of Religion. 36 (2).

29. Dion, K., & Dion, K. L. (2001). Cultural perspective on romantic love. Personal Relatioships. 3(2).

30. Dudley, R. L. & Wisbey, R. L. (2000) Relationship of parenting styles to commitment to the church among young adults. Religious Education, Retrieved June11, 2005, from http: // www. Find article. Com.

31. Freeman, H. & Almond, T. (2009) Predicting Adolescent Self Differentiation from Relationships with Parents and Romantic Partners, International Journal of Adolescence and Youth, 15 (1-2).

32. Gershon, R R.M, Stone, P. W , Bakken, S., & Larson,E.(2001). The Organization and Dynamics of Adolescent Conflict with Parents and Friends. journal of Marriage and family. 63(1).

33. Grusec, J. E. & Goodnow, J. J. (1994) Impact of parental discipline methods on the child*s internalization of values: A reconceptualization of current points of view, Developmental Psychology, 30 (1).

34. Helesen, M.; Vollebergh, W., & Meeus, W. (2003) Social support from parents and friends and emotional problems in adolescence, Journal of Youth and Adolescence, 29 (3).

35. Hitlin, S. (2006) Parental influences on children's values and aspirations: Bridging two theories of social class and socialization, Sociological Perspectives, 49 (1).

36. Higgins, E. T.; Shah, J. & Friedman, R. (1997), Emotional responses to goal attainment: Strength of regulatory focus as moderator, Journal of Personality and Social Psychology, 72 (3).

37. Key. D. E.; Mannella, M.; McCombs Thomas, A. & Gilory, F. D. (2000), An evaluation of Higgins self- discrepancy theory and an instrument to test its postulates, Journal of Social Behavior and Personality, 15(3).

38. Kochanska, G. (1994) Beyond cognition: Expanding the search for the early roots of internalization and conscience, Developmental Psychology, 30 (1).

39. Kirkpatrick, L. A. (1999). Handbook of attachment: Theory, research and clinical application. NY: Guilford press.

40. Lamborn, S.; Mounts, N.; Steinberg, L. & Dornbuch, S. (1991) Patterns of competence and adjustment among adolescent from authoritative, authoritarian, Indulgent and neglectful homes, Child Development, 62 (5).

41. Mc Elory, E., M. (1999). The effect of God image and religious coping on depression, well-being and alcohol use in college students. Retrieved June 25, 2005, from http: // www. find article. Com.

42. Parish, S. & McCluskey, J. (1992) The relationship between parenting styles and young adults self- concepts and evaluation of parents, Adolescence, 27(4).

43. Pychyl, T. A.; Coplan, R. J. & reid, P. A. M. (2002) Parenting and procrastination: Gender differences in the relations between procrastination, parenting style and self- worth in early adolescence, Personality and Individual Differences, 44 (3).

44. Sherkat, D. E. & Darnell, A. (1999). The effect of parents’ fundamentalism on children’s educational attainment: Examining differences by gender and children’s fundamentalism. Journal for the scientific study of religion. 38 (1).

45. Shackaelford, T.K., Schmitt, D.P., & Buss, D. M. (2005). Mate preferences of married persons in the newlywed year and three years later. COGNITION AND EMOTION, 19(8).

46. Sprecher, S.; Schmeeckle, M.; & Felmlee, D. (2006) The principle of least interest, Journal of Family Issues, 27(9).

47. Want, J. & Kleitman, S. (2006) Imposter phenomenon and self-handicapping: Links with parenting styles and self-confidence, Personality and Individual Differences, 40: (5).

48. Wearden, A.; Peters, I.; Berry, K.; Barrowclough, Ch. & Liversidge, T. (2008) Adult attachment, parenting experiences, and core beliefs about self and others, Personality and Individual Differences, 44 (5).

ج) پایان­نامه­ها

49. Choi, k. (2006), Cultural differences in ideal and ought self-discrepancies, Thesis submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Master of Art in Psychology, Waterloo, Ontario, Canada.

50. Feravich, A. (2006), The effect of self- guide discrepancies on emotional satisfaction as a function of parenting style, age, and gender, Thesis submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Master of Science in the Wayne State University, Detroit, Michigan.

51. Schiro-Osman, K., A-S. (2006), Interpersonal significance of friendship and parent-child relations for the development of the adolescent self-portrait and the implications for psychological adjustment, Dissertation submitted in partial fulfillment of the requirements for the degree of Doctor of Philosophy in the Department of Psychology, Social and Health Sciences in the Graduate School of Duke University.